OKUL ÖNCESİ ÇOCUKLARIN DESENLERİNDE FANTEZİ KURGULAR VE GERÇEKLİK ARASINDAKİ ETKİLEŞİM

Dilek TÜRKMENOĞLU
2017 Journal of International Social Research  
Öz Çalışma çocukların fantezi ve gerçeklik arasındaki farklılığı algılamalarında gelişim sürecine özgü olduğu kabul edilen bir ara evreninözelliklerini ve çocukların desenlerine nasıl yansıdığını araştırmaktadır. Fantastik düşünme, oyun ve öyküsel oyunların etkin olduğu bu ara evrede, fantezi ve gerçeklik arasındaki sınır çizgisinin yetişkinlerdeki kadar net olmadığı bilinmektedir. Çalışmada çocukların yaşam deneyimlerini anlamlandırma ve fiziksel dünyanın imkanlarını sınama konusunda
more » ... konusunda oluşturdukları zihinsel tasarımlarında bu esneklikten yararlandıkları, bu değişkenliğin onların yaratıcılıklarında başlıca özelliklerden biri olduğu görülmektedir. Çalışmada bulgular çocukların dünyayı anlamlı kılmaya hizmet eder şekilde düşünce ve deneyimlerini desenlerine nasıl aktardıkları ve bunların sanatsal gelişim evreleri boyunca, biçim, ilişki ve işlev yönünden içerdiği zenginliği belirtmektedir. Bu süreçte çalışmada çocukların desenlerinde, karalama evresinden üç boyutlu perspektifin gelişimine doğru yapılanan değerlendirme ölçütlerinin onların amaç ve ilgilerini ne kadar yansıttığı sorgulanmaktadır. Abstract This study is about characteristics of transitional area which is accepted on the development of childrens and how the differentiation between fantasy and reality in children, and its effects on childrens drawings. It is well known that the differentiation between fantasy and reality in children is not as well defined as that of adults, in this transitional area, which fantastic thinking, play and narrative plays are effective on. It is seen that the flexibility is principal motivations of their creativity and how children use their fantastic thinking for making meaning of life experience and research the possibilities of the physical world. The study findings indicate how children convey their thoughts and experiences to their designs, serving to make the world meaningful, and the richness they contain throughout their artistic developmental stages in terms of form, relationship and function. In this process, it is questioned how much the evaluation criteria for the development of the three-dimensional perspective from scribal drawings of the children reflect their purpose and interests. GİRİŞ Okul öncesi sanat eğitimi programları çocuklarda kişisel bir farkındalık yaratmayı amaçlamakta ve çocukların gelişimlerini sanat yoluyla değerlendirmektedir. Bu süreçte desen, çocuklar için düşüncelerini aktardıkları temel bir ifade formu olarak önem kazanır. Çocukların desenlerinde kabaca nesnelerin şekil ve uzamsal ilişkilerinin yansıtıldığı ve bu desenlerin ustalıktan daha çok bir düşünce formu olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, düşünce biçimleri ve desenlerine yansıyan anlam üretme çabalarının anlaşılmasında, çocuklarda temel bir izlek olarak fantezi ve gerçeklik arasındaki etkileşimin incelenmesi önem kazanmaktadır. Çalışmada Winnicott'un 'oyun kuramı' için belirttiği gibi fantezi ve gerçeklik arasındaki ilişkinin birbirine yakın olduğu bu dönemin, bir geçiş olgusu olarak çocukların gelişimindeki önemi vurgulanmaktadır. Bu amaçla, çocukların bireysel algılama biçimleri ve kendi yaratılarında görselleştirme ve sanatsal amaçlarının farklılığı zemininde desenlerinde ortaya çıkan yaratıcı çözümler değerlendirilmektedir. Çalışma fantezi ve gerçeklik algısı bağlamında fantastik düşüncenin psikolojik temelleri, çocukların gelişimindeki duygusal ve bilişsel rolü ve çocukların görsel ifade biçimleri olan desenlerin incelenmesini içermektedir. Bu amaçla bir kamu kurumu kreşinde 5 ve 6 yaş gruplarında 20 çocuktan oluşan bir örneklem grubuyla gerçekleştirilmiş, devamlılık sağlayan 10 çocuğun desenlerine yer verilmiştir.
doi:10.17719/jisr.2017.1940 fatcat:bb57iple4faavgoqsp35xzuqdy