Czy nie-HDL cholesterol lepiej niż cholesterol frakcji LDL odzwierciedla ryzyko sercowo-naczyniowe?

Grażyna Sygitowicz, Krzysztof J. Filipiak, Dariusz Sitkiewicz
2018 Folia Cardiologica  
Streszczenie W leczeniu zaburzeń lipidowych zasadnicze znaczenie ma stężenie lipidów i lipoprotein osocza. Rutynowy panel lipidowy obejmuje: cholesterol całkowity, triglicerydy, cholesterol frakcji lipoprotein o niskiej gęstości (LDL-C) oraz cholesterol frakcji lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL-C). W najnowszych wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (obowiązujące do 2020 r.) wskazano, że oprócz licznych parametrów na arenie lipidowej (apolipoproteiny, stężenie i wielkość
more » ... nie i wielkość cząstek LDL) niezwykle istotny jest kolejny parametr -cholesterol nie-HDL. Ten łatwo dostępny do rutynowego zastosowania klinicznego parametr wyróżniono jako kluczowy drugorzędowyy cel terapii u pacjentów obciążonych ryzykiem kardiometabolicznym. Cholesterol nie-HDL (nie-HDL-C) jest lepszym parametrem niż LDL-C, szczególnie gdy jest wyliczany zgodnie ze wzorem Friedewalda w przewidywaniu zdarzeń sercowo-naczyniowych, ponieważ nie-HDL-C jest zintegrowanym kompleksem wszystkich cząstek lipoprotein zawierających apolipoproteinę B, czyli: LDL, VLDL, IDL, chylomikrony, remnanty oraz lipoproteinę (a). Można go obliczyć bezpośrednio z wartości rutynowych paneli lipidowych bez dodatkowych kosztów. W opinii autorów nie-HDL-C powinien być prezentowany we wszystkich rutynowych profilach lipidowych wykonywanych w medycznych laboratoriach diagnostycznych. Zaproponowano również nową prezentację wyników rutynowego panelu lipidowego, która pozwala na istotną zmianę celów leczenia, biorąc pod uwagę hierarchię wartości stężeń poszczególnych frakcji lipoprotein i sposób ich interpretacji w zarządzaniu dyslipidemią w celu optymalnego zapobiegania miażdżycy i chorobom układu sercowo-naczyniowego. Słowa kluczowe: cholesterol nie-HDL, LDL-C, rutynowy panel lipidowy Przedrukowano za zgodą z: Folia Cardiologica 2018; 13 (5): 435-441, Wstęp Miażdżyca jest kompleksowym procesem, w którym współdziała wiele czynników, takich jak zapalenie, nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia, wiek, otyłość, cukrzyca, zła dieta, siedzący tryb życia, nikotynizm [1]. Czynniki te indukują zaburzenia układów: immunologicznego, neurohormonalnego, krzepnięcia, a także dysfunkcję śródbłonka naczyniowego. Przeprowadzone badania i odkrycia dokonane w ostatnich kilku dziesięcioleciach pozwoliły na poznanie roli metabolizmu lipoprotein w patogenezie choroby niedokrwiennej serca [2]. Na początku zajęto się cholesterolem całkowitym (TC, total cholesterol), do którego przylgnęło miano "złego", zawartego we frakcji lipoprotein o niskiej gęstości (LDL-C, low-density lipoprotein cholesterol), oraz "dobrego" cholesterolu zawartego we frakcji lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL-C, high-density lipoprotein cholewww.journals.viamedica.pl/varia_medica www.journals.viamedica.pl/varia_medica Grażyna Sygitowicz i wsp., Cholesterol nie-HDL a cholesterol frakcji LDL Abstract The concentration of lipids and lipoproteins in plasma is essential in the treatment of lipid disorders. The routine lipid panel includes total cholesterol, triglycerides, cholesterol of low-density lipoprotein (LDL-C) and cholesterol of high--density lipoprotein (HDL-C). The latest guidelines of the European Society of Cardiology (valid until 2020) indicate that besides many players in the lipid arena (apolipoprotein, concentration and size of LDL particles) another parameter, non-HDL-cholesterol (non-HDL-C), is very important. This parameter, being easily available for routine clinical use, has been highlighted as a key secondary goal of therapy in patients with cardiometabolic risk. Non-HDL-C is a superior parameter to LDL-C, especially the one estimated using Friedewald formula for prediction of cardiovascular events, because non-HDL-C is an integrated complex of all lipoprotein particles containing apolipoprotein B, i.e.: LDL, very low-density lipoproteins, intermediate-density lipoproteins, chylomicrons, remnants and Lp(a). Crucially, it can be calculated directly from the values of routine lipid panels, without additional cost. In our opinion, non-HDL-C should be presented in all routine lipid profiles conducted by diagnostic laboratories. We also propose a new presentation of the results of routine lipid panel, which allows a significant change in treatment goals, taking into account the hierarchy of values of individual concentrations of lipoprotein fractions and how they are interpreted in the management of dyslipidaemia for optimal prevention of atherosclerosis and cardiovascular diseases.
doi:10.5603/fc.a2018.0090 fatcat:mp2vzutqovg73bgrqepqlam5zu