Two names of a city: Strumica - Tiberioupolis

Irena Stefoska
2008 Zbornik Radova Vizantološkog Instituta  
IRENA STEFOSKA (Skopqe) DVA IMENA JEDNOG GRADA: STRUMICA -TIBERIOUPOLIS U hronolo{kom i komparativnom metodolo{kom postupku poku{avamo da analiziramo i interpretiramo upotrebu termina Tiveriupolis -Strumica, za grad i episkopiju u sredwevekovnim izvorima. Dva imena grada izra'avaju i wegove dve tradicije: slovensku i vizantijsku. Imena gradova, reka, sela, naroda, kao i li~na imena i sl., reflektuju i izra'avaju pojedine kulturne, istorijske, sociolo{ke i lingvisti~ke okolnosti u datom prostoru
more » ... i vremenu. Toponimi su istorijski spomenici duhovne kulture, koji svedo~e o bogatstvu balkanskog jezi~kog, etni~kog, geografskog i, uop{te, civilizacijskog kruga. U sredwovekovnim izvorima ime dana{weg grada Strumice se javqa u dve varijante, kao Strumica i kao Tiveriupolis, {to je istra'iva~e podstaklo da odgovore na pitawa odakle proizlazi i kako se obja{wava dvostruko imenovawe. Pri tom, problem ne predstavqa slovensko ime grada (i episkopije), koje je jasno povezano sa dolaskom i {irewem Slovena u dolini reke Strimon/Struma, i sasvim dobro posvedo~eno u izvorima, ve} ono drugo, vizantijsko ime. Onomasti~ari smatraju da je ime grada Strumice metonimijsko ime, {to zna~i da je ono preuzeto od imena reke Strumice, koja je desna pritoka Strume, te da je ime Strumica nastalo dodavawem sufiksa -ica, koji u ovom slu~aju ima deminutivnu funkciju. 1 Sa semanti~ke ta~ke gledi{ta, moglo bi se re}i da hidronim Strumica ima zna~ewe mawe reke u odnosu na ve}u Strumu. Dilema oko Tiveriupolisa rezultat je~iwenice da nijedan pisani ili materijalni izvor ne izve{tava o postojawu grada sa imenom Tiveriupolis, na mestu ili u regionu sredwovekovne Strumice. Naprotiv, Tiveriupolis, kao ozna~ewe tj. kao ime koje se odnosi(lo) na Strumicu, u izvorima se javqa tek u XI veku. S druge strane, ako realnost (to jest grad) nije uop{te postojala, onda odakle i za{to se pojavio i bio upotrebqavan naziv Tiveriupolis? Zbornik radova Vizantolo{kog instituta Hßç, 2008 Recueil des travaux de l'Institut d'etudes byzantines XßV, 2008
doi:10.2298/zrvi0845077s fatcat:qovlzkml5vglhjgz6hql2swo4y