MODERN MALİYEDE BÜTÇE HESAPLARI MESELESİ

FEYZÎOĞLU Bedî Necmettin
1952 Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi  
BÖLÜM I: ANA MEFHUMLAR VE MES'ELENİN VAZ1 -Hükümet Hesaplarının fonksiyonları Maliyenin ve bütçenin zamanımızda deruhte ettiği klâsik ve modem vazifeler ve halk efkârında malî hâdiselere ve onların neticelerine karşı beliren geniş alâka dikkat nazarında tutularak hükümet hesapları için başlıca aşağıdaki fonksiyonların mevcudiyeti kabul olunabilir. A -Evvelâ, hükümet hesaplarının mes'uliyetitesbitematuf bir fonksiyonu vardır. Bundan maksat gelir, ve giderlere müteallik her kalemin
more » ... emin mevsukiyetinden ve bütçe tahminleri ile irtibatlı olarak Parlâmentonun müsaadesine muvafakatinden emin olmak üzere kontrol makamlarınca kolaylıkla ve sür'atle tetkik edilmesini sağlıyacak kayıtlara istinat etmesidir. Bu gaye, bütün devlet muhasebesinin esasını teşkil etmekte ve Parlâmentonun âmme masrafları üzerindeki murakabe sine halel vdrecek hiçbir muamelenin yapılmamasını temine matuf, binaneealeyh, demokratik nizam için zarurî bulunmaktadır. Bu gaye Etüdümüz için de başlıca üzerinde durulan ve birinci dere cede ehemmiyeti haiz esası teşkil etmektedir. Bununla beraber hükü met hesaplarının bilhassa son zamanlarda ehemmiyeti gittikçe artan iki fonksiyonu daha mevcuttur. B -Gerçekten zamanımızda hükümet hesapları vesair muhasebe materieli -memleketin iktisadî ve içtimaî siyasetini tesbite ve onu yürüt meğe yarayan rehberlerden birisi olarak görülmektedir. Millî iktisadı sağlam ve kuvvetli bir halde tutmak; hususüe memlekette yüksek ve müs takar bir çalışma seviyesi sağlamak mes'uliyetinin hükûmstçe deruhte edilmesi ve hükümet muamelâtının hacmi ve vüs'atmın genişlemesi, dev letin ifa ettiği masrafların, topladığı varidatın aktettiği borçlanmaların ve bu borçları tediyesinin doğrudan ve vasıtalı neticeleri üzerinde ya kın bir müşahadede bulunmağı zarurî kılmaktadır. Bu maksatla malî ve iktisadî durum ye ihtimalleri daha isabetli izah ve tefsir edebilmek için çok daha ileri bilgilere ihtiyaç hissedilmektedir. Daha ziyade eksper-
doi:10.1501/hukfak_0000001044 fatcat:dastwxeugramrevqlqxavfzgem