Orta Koridor Girişimi Bağlamında Türkiye'nin Orta Asya'ya Yönelik Politikaları Üzerine Bir Değerlendirme

Nuri Gökhan TOPRAK
2020 Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi  
ÖZ Soğuk Savaş sonrası dönemde Türkiye Orta Asya bölgesine yönelik temel dış politikasını iki temel argümana dayandırılmıştır. Bu argümanlar Orta Asya'da yeni kurulan devletlerin bağımsızlığının desteklenmesi ile bölge devletlerinin siyasi ve iktisadi istikrarın sağlanması ekseninde şekillenmiştir. Türkiye bu dış politika bağlamında bölgenin, Soğuk Savaş sürecinde sekteye uğrayan, uluslararası toplumla bütünleşmesini de güçlendirecek şekilde, gerek bölge devletlerinin kendi aralarında gerekse
more » ... ralarında gerekse bölgeye komşu diğer devletlerle pek çok alanda işbirliği ortamı oluşturacak girişimler planlamıştır. Bu çalışmada, Türkiye'nin Orta Asya'ya yönelik gerçekleştirmeye çalıştığı projeler içerisinden ulaştırma alanıyla ilişkilendirilen Orta Koridor Girişimini Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından Türkiye'nin temel dış politika konuları arasında yer verilen çok taraflı ulaştırma politikası bağlamında ele alınmıştır. Orta Koridor Girişimi ele alınırken kavramsal çerçeve uluslararası ilişkiler disiplininin dış yardım kavramı ile çizilecektir. Çalışmanın devamında Türkiye tarafından tamamlanan ya da devam etmekte olan projelerin güncel durumları sunulacaktır. Çalışmanın sonuç kısmında ise Türkiye'nin Orta Asya bölgesine yönelik dış politikasında Soğuk Savaş sonrasından günümüze bir değişim olup olmadığı anlaşılmaya çalışılacaktır. Anahtar Kelimeler: Orta Asya, Türk dış politikası, çok taraflı ulaştırma politikası, orta koridor girişimi. ABSTRACT Turkey's essential foreign policy towards the Central Asian region was based on two main arguments in the Post-Cold War period. These arguments have been shaped on the basis of supporting the independence of the newly established states in Central Asia and ensuring the political and economic stability of the regional states. In this foreign policy context, Turkey has planned initiatives that will create cooperation in many areas, both among the regional and neighboring states to strengthen the integration of the region with the international community that was interrupted during the Cold War. Giriş Dış yardım kavramının uluslararası ilişkiler literatüründe devletlerin dış politika alanında belirledikleri çeşitli amaçlara ulaşma noktasında kullandıkları araçlar arasında değerlendirildiği görülmektedir. Hans Morgenthau dış yardımı "modern çağın dış politika uygulamasına getirdiği gerçek yenilikler" (Morgenthau, 1962) olarak tanımlamıştır. Lancaster'e göre ise dış yardım: "...bir hükümetten, uluslararası örgütten ya da sivil toplum kuruluşundan diğerine, büyük ölçekte ve zaman içerisinde devam edecek şekilde, yardımı alan ülkelerde insani şartların geliştirilmesine yardımcı olacak kamu kaynağı hibesidir" (Lancaster, 2007) . Grant ve Nijman "alıcının iktisadi refahını ve kalkınması amacıyla yönetilen, karakteri itibariyle imtiyaz içeren... toplam yardım miktarının en az yüzde 25'i hibe içeren..." (Grant ve Nijman, 1998)
doi:10.31592/aeusbed.634990 fatcat:t2bzr6ma6veadcy2wnefjdgwtu