ÜCME DERİXİ VE UNİÑ UYGUR MEDENİYİTİDİKİ ORNİ HEQQİDE The Mulberry Tree and Its Influence on Uyghur Culture

Zulhayat Ötkür
unpublished
Özet Uygur halkı, tarihte birkaç dine itikat etmiştir. Uygurların Şaman dini içerisinde ağaçları kutsaması, onların inanç ve düşünce dünyasından yer alan önemli unsurlardan biridir. Bu inancın etkisi, Uygurların kültüründe ve edebiyatında günümüze kadar gelmiştir. Makalede, bazı Türk boylarının ağaç kültüne ait inanç ve uygulamalarında hareketle dut ağacının Uygur halkının geçmişten günümüze kültür ve edebiyatındaki yeri ve önemi efsane ve rivayetlerden hareketle ortaya konulmaya çalışılmıştır.
more » ... maya çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Dut ağacı, inanç, kültür. Abstract The Uyghur people have had some different religious beliefs during the history. Such as some influences of Shamanism and worships still exists in Uyghur's life, culture and literature. One elements in the center of life is tree cult which is as essential as water, air, soil from the occurrence of the universe. One of the trees that sanctity is attributed to in tree cult is mulberry tree. It has especially gained an important place on Uyghur culture. In this article, I will describe the tree cult of some Turkic people and the elements of sacred mulberry trees among Uyghur culture from the primitive believes to the modern society. I will use some mythical legends as a source in this paper. Qisqiçe Mezmuni Uyğur xelqi tarixta birqançe dinlarğa etiqad qilğan, cümlidin Uyğurlarniñ şaman dinidiki derexlerge çoqunuş étiqadi xéli çoñqur idiyiviy asasqa ige étiqadlarniñ biri bulup, bu xil étiqatniñ tesirimu ta bugünge qeder Uyğur medeniyiti ve edebiyatida orun tutup kelmekte. Maqalide bezi Turkiy milletlirining derex etiqadiğa ait hadisiler körsitilgen şundaqla Uyğur helqiniñ qedimdin hazirğiçe bolğan medeniyiti ve edebiyatida ücme derixiniñ tutqan orni ve tévinişlar bezi epsane, rivayetlerni neqil keltürüş arqiliq çüşendürüp berilgen. Açquçluk Sözler: Ücme yığacı, ixenix, kültür. Derex, tebiet şekillenğendin buyan xuddi su, tupraq, havağa oxşaş insanlar ve canliqlar üçün kem bolsa bolmaydiğan amillarniñ biri bolup kelmekte. Uyğurlarniñ şaman dinidiki derexlerge çoqunuşi xéli çoñqur idiyiviy asasqa ige étiqadlarniñ biri bulup, bu xil étiqatniñ tesirimu ta bügünki künge qeder Uyğur medeniyiti ve edebiyatida orun tutup kelmekte. Uyğurlar her bir dinğa étiqad qilğan mezgilde, şu dinniñ eqide-qaraşlirini qobul qilip, öz idiyiviy séstimisiğa maslaşturuş bilen bir vaqitta, yene shu dinning her xil örüp-adet,  Stochkholm Yetişkin Eğitimi Merkezi,
fatcat:3tv2gr4lpzac5j5pas2nrry23e