Praca oryginalna Ocena czynników ryzyka wpływających na powstawanie deficytów neurologicznych podczas endarterektomii szyjnej Clinical assessment of the factors influencing neurological deficits during carotid endarterectomy

Andrzej Gabrusiewicz, Walerian Staszkiewicz, Piotr Słowiński, Włodzimierz Hendiger
2007 Chirurgia Polska   unpublished
Streszczenie Wstęp: Wprowadzenie nowoczesnych metod monitorowania ukrwienia mózgu, w tym przezczaszkowej ultrasonografii doplerowskiej (PUD) (TDU, transcranial doppler ultrasonography), podczas operacji udroż-nienia tętnic szyjnych, spowodowało zmniejszenie ilości powikłań okołooperacyjnych, w tym najgroźniej-szego powikłania, jakim jest przemijające lub trwałe pogorszenie stanu neurologicznego. Celem niniejszej pracy była ocena częstości mikrozatorowości podczas operacji udrożnienia tętnic
more » ... ożnienia tętnic szyjnych oraz ocena pozostałych czynników zwiększających ryzyko powstawania deficytów neurologicznych w trakcie lub po operacji udrożnienia tętnic szyjnych. Materiał i metody: Ocenie klinicznej i ultrasonograficznej poddano grupę 76 chorych operowanych z powodu miażdżycowego zwężenia tętnic szyjnych, którzy zostali podzieleni na 2 podgrupy: z deficytem neuro-logicznym powstałym podczas lub po zabiegu operacyjnym-6 chorych (7,8%) oraz bez deficytu neurologicz-nego-70 chorych (92,2%). Podczas operacji stwierdzano zmiany stanu neurologicznego pacjentów, w tym powstawanie deficytów neurologicznych, a przy użyciu techniki PUD spadki prędkości przepływu krwi w tętnicy środkowej mózgu w reakcji na zacisk oraz powstające, podczas 4 kolejnych etapów operacji, mikrozatory. Wyniki: Zatorowość stwierdzono u 71 chorych (93%), przy czym średnia ilość zatorów była większa w grupie z deficytem neurologicznym (57,3) w porównaniu z grupą bez deficytów (25,3) (p = 0,0001). W grupie chorych, u których wystąpił deficyt neurologiczny średni spadek prędkości przepływu krwi w TŚM w reakcji na zacisk wynosił 33,7 cm/s (odchylenie standardowe (SD, standard deviation) 22,7; mediana 31) w porównaniu ze spadkiem mierzonym u chorych bez deficytów neurologicznych, gdzie wynosił on 16,3 cm/s (SD 14,8; mediana 15) (p = 0,012). W grupie chorych z deficytem neurologicznym znamiennie częściej występowało owrzodzenie w blaszce miażdżycowej, w porównaniu z chorymi bez deficytów, odpowiednio u 2 (33%) i 5 chorych (7,1%) (p = 0,01). Wnioski: Mikrozatorowość wywołana agregatami płytek, fragmentami blaszki miażdżycowej w fazie pre-parowania jest powszechnym zjawiskiem podczas endarterektomii szyjnej. Analiza logitowa wykazała, że spadek średniej prędkości przepływu, występowanie owrzodzenia oraz wysoki stopień zwężenia tętnicy szyjnej wspólnej oznaczają większe prawdopodobieństwo wystąpienia deficytu neurologicznego. Słowa kluczowe: deficyt neurologiczny, mikrozatorowość naczyń mózgowych, przezczaszkowa ultrasonografia doplerowska, endarterektomia szyjna Abstract Background: The use of modern methods of cerebral blood perfusion monitoring during carotid endarte-rectomy, including transcranial doppler ultrasonography, improved the efficacy of surgical treatment, including a decrease of the most threatening perioperative complication of which is a transient or permanent worsening of the patient's neurological condition. Aim of the study was the assessment of the frequency of microembolisation occurrence during carotid endarterectomy and the evaluation of other factors increasing the risk of the appearance of neurological deficits during or after a carotid endarterectomy procedure. Material and methods: 76 patients operated on for carotid arteries atherosclerotic stenosis were enrolled into a clinical and ultrasonography evaluation and were divided into 2 groups: those with neurological
fatcat:xkpsespw4bbdnpk4ikztizx3gq