EXPERIENCING AUTONOMY BY STUDENTS WORKING IN SCIENTIFIC CIRCLES
Doświadczanie autonomii przez studentów działających w kołach naukowych

Ilona Kość
2019 Pedagogika Szkoły Wyższej  
Doświadczanie autonomii przez studentów działających w kołach naukowych Gromadzone przez stulecia doświadczenia identyfikują autonomię uniwersytetu jako jeden z warunków sine qua non jego funkcjonowania (Sztompka, 2017, s. 30-34). Wolność akademicka stała się gwarantem swobody wyboru dróg poszukiwania prawdy, wyrażania naukowych sądów, głoszenia nowych, także kontrowersyjnych poglądów, toczenia sporów i niczym nieskrępowanych naukowych polemik (Szostek, 2015, s. 11). Nowoczesność radykalnie
more » ... ność radykalnie przekształca charakter życia zbiorowego, sprawia, że współczesne instytucje różnią się od wszelkich wcześniejszych form porządku społecznego ze względu na swoją dynamikę, często weryfikują przydatność uświęconych tradycji i zwyczajów (Giddens, 2006, s. 3). Gdy paradoksalnie nieustanne zmiany stają się najtrwalszym zjawiskiem we współczesnym ponowoczesnym świecie (Bauman, 2000), nie dziwi fakt, że co pewien czas przychodzi nam aktualizować definiowanie autonomii uniwersytetu. Czynimy tak m.in. po to, by się przekonać, czy nadal jest ona nieodłącznym atrybutem rzeczywistości. Mimo wielowiekowych doświadczeń praktykowanie autonomii uniwersytetu nie jest sprawą łatwą. Piotr Sztompka (2017, s. 30-34), podejmując próbę odpowiedzi na pytanie: jak funkcjonuje autonomia w systemie szkolnictwa wyższego, wskazał na aż dwanaście, w jego opinii, niepokojących zjawisk dokonujących swoistej erozji autonomii. Następują one nie tylko na skutek "inwazji" świata zewnętrznego, lecz także są efektem procesów zachodzących w systemie jako takim (Sztompka, 2017, s. 30-34). Obecnie istnieje wiele przykładów wskazujących na wyraźnie rysujące się napięcie pomiędzy autonomią a odpowiedzialnością za autonomicznie podejmowane decyzje. Uniwersytety otwierają się na studentów z różnych środowisk, gwarantując im podjęcie nauki według wspólnych dla wszystkich kryteriów edukacyjnych. Studiowanie w dużej mierze polega na samodzielnej pracy uczącego się i na autonomii jednostki wyrażającej się w odpowiedzialności za swój rozwój, podejmowane wybory, jakość uczenia się oraz jego efekty. Studiowanie to odgrywanie określonej roli społecznej, w której normy postępowania, styl bycia, wartości prezentowane przez studiującego wynikają z procesu identyfikowania się i przynależności do społeczności akademickiej. Autonomia oznacza pewnego rodzaju samorządność, wolność, możność podejmowania wolnych wyborów. Czas studiowania -czas nadziei, obietnic i ograniczeń Wiele lat temu Allan Bloom określił studiowanie jako czas nadziei. Diagnozując przemiany kulturowe, a na ich tle funkcjonowanie amerykańskiego szkolnictwa wyższego, pisał, że w jego opinii zawiodło ono demokrację i zubożyło dusze studentów (Bloom, 1997, s. 401). Argumentował to następująco: Jest to przestrzeń między intelektualną ziemią jałową, którą [młody człowiek] zostawia za sobą, i mozolnymi studiami (...). W tym krótkim czasie musi się dowiedzieć, że istnieje wielki świat poza tym małym, który zna; musi zachwycić się światem i nasycić nim, aby mieć zapas na duchowe pustynie, które dane mu będzie przemierzyć. College to jego jedyna nadzieja na nieprzeciętne życie. Są to magiczne lata, kiedy jeżeli zechce, może zostać kim sobie tylko wymarzy; kiedy ma szansę porównać wszystkie drogi życiowe, nie tylko podsuwane przez jakiś czas i katalog dalszych studiów, ale wszystkie dostępne mu jako człowiekowi (Bloom, 1997, s. 401).
doi:10.18276/psw.2018.2-13 fatcat:2s33opuq2fcxhc5dq7xlgwxxvm