Skały Lubelszczyzny w budownictwie i architekturze regionu-glaukonit

Lucjan Gazda
2017 Budownictwo i Architektura   unpublished
Streszczenie: W artykule, który w zamyśle autora jest pierwszym z cyklu omawiają-cego materiały kamienne i surowce mineralne Lubelszczyzny wykorzystywane na prze-strzeni dziejów w budownictwie i architekturze oraz innych działaniach inżynierskich i technologicznych, przedstawiono glaukonityt. Ta charakterystyczna, zielona skała jest stosunkowo mało znana, oszczędnie wymieniana w podręcznikach petrografii i surowców skalnych. Skała ta pojawiła się w architekturze najprawdopodobniej tylko w ziemi
more » ... bniej tylko w ziemi chełm-skiej w XIII wieku i była wykorzystana wyłącznie do budowy I fazy stołecznego Chełma. Później nie była już wykorzystywana i mało znane stały się miejsca jej występowania i pozyskiwania. Skała ta pozwalała na wykonywanie, w porównaniu do innych skał Lu-belszczyzny, dużych formatowych bloków oraz obróbki kamieniarskiej o stosunkowo wyrazistych reliefach oraz skomplikowanych kompozycjach. Gwarantowało to możliwość realizacji założeń ideowych pierwszych kamiennych budowli romańskich na obszarze między Wisłą i Bugiem i to od razu w dojrzałym wydaniu stylistyki XII-wiecznej szkoły pizańskiej. Analiza petrograficzna i materiałowa tego unikatowego surowca kamiennego i śladów jego wystąpień złożowych pozwala w przybliżeniu lokalizować historyczną eksploatację glaukonitu oraz inne rejony występowania tej skały. Na podstawie dostępnych obiektów budowlanych i architektonicznych oraz narzędzi możliwa jest wstępna rekon-strukcja warsztatu kamieniarskiego oraz architektury XIII-wiecznych założeń sakralno-rezydencjonalnych Wysokiej Górki w Chełmie.
fatcat:pjnajf7lz5dfzlzsv3qktxjyjm