ALEVİ İNANÇ SİSTEMİNDE DEM KÜLTÜ VE DEM GELDİ SEMAHLARI * THE CULT OF DEM IN THE ALEVI BELIEF SYSTEM AND DEM GELDI SEMAHS

Mehmet Ersal, Yrd Doç, İzmir Kâtip, Çelebi Üniversitesi, Sosyal Ve Beşeri, Bilimler Fakültesi, Türk Dili, Edebiyatı Bölümü, Halk Bilimi, Anabilim Dalı, İzmir Türkiye
unpublished
Öz Alevi inanç sisteminde dem, dolu gibi isimlerle adlandırılan ve Alevi cemlerinde önemli bir yere olan içki kültü üzerine oluşturulan ritüeller ve inanç pratikleri mevcuttur. Alevi inanç sistemindeki içki kültüne bazı yayınlarda değinilmiştir. Fakat bu yayınlar doğrudan konuya odaklanmadıkları için geneli ortaya koymaktan uzak bir tablo çizmektedir. Mevcut yayınların temel eksikliklerinden biri de görsel unsurlarla desteklenememiş olmasıdır. Bu çalışmada Anadolu ve Balkan coğrafyasında
more » ... oğrafyasında yerleşik Alevi topluluklarında yaşamaya devam eden dem merkezli ritüellerden tespit edilenler farklılıkları ile birlikte analiz edilerek sunulacaktır. Dem kültü merkezli icra edilen ritüellerden biri olan "Dem Geldi Semahları" makalede farklı yörelerden örneklerle görsel unsurlarla desteklenerek analiz edilecektir. Dem Geldi Semahları farklı yerleşim birimlerinde cem ritüeli içerisinde dem hizmeti ile birlikte icra edilen semah ritüellerinden birisidir. Çalışmada Türkiye'nin muhtelif yerleşim birimlerinde yaptığımız alan araştırmalarında kayıt altına aldığımız Dem Geldi Semahları, semahların icra şekilleri, ritüel içerisindeki yeri, icra edilen eserler ve notaları ile mukayeseli bir şekilde verilecektir. Analizlerde, sadece semah merkezli bir bakış açısı ile odaklanılmadan inanç zümresinin içki kültüne bakışı da gerekli yerlerde içki ile ilgili diğer inanç pratiklerine atıflar yapılarak ortaya konulmaya çalışılacaktır. Abstract In the Alevi belief system, there are rituals and belief activities known as dem or dolu formed around the cult of drink which has an important place in the Alevi cems. Some publications have mentioned this cult within the Alevi belief system. However, those publications are far from revealing the overall of this subject because they aren't focusing directly on the subject. Also, one of the basic lacks of available publications is that they don't include visual elements. In this paper, determinations from dem-based rituals that are continuing to live in the Alevi communities in Anatolia and Balkans, together with differences between them * Bu makale, TÜBİTAK 109K072 Numaralı proje kapsamında hazırlanmıştır. Bu makale, 2011 yılında VIII. Milletlerarası Halk Kültürü Kongresinde sunulan bildirinin genişletilmiş ve güncellenmiş halidir. Bildiri olarak sunulup basılmayan metinde sadece Dem Geldi Semahları konu edinirken bu makalede Alevi inanç sisteminde dem kültü merkezli ritüel ve inanç pratiklerine de yer verilmiştir.
fatcat:g5n25ldgkjdmpmix372qp464dm