Analysis of the Vistula River capacity in the protected area
ANALIZA PRZEPUSTOWOŚCI RZEKI WISŁY NA OBSZARZE CHRONIONYM

Leszek Książek, Faculty of Environmental Engineering and Land Surveying, University of Agriculture in Krakow, Jacek Florek, Maciej Wyrębek, Faculty of Environmental Engineering and Land Surveying, University of Agriculture in Krakow, Faculty of Environmental Engineering and Land Surveying, University of Agriculture in Krakow
2020 Acta Scientiarum Polonorum. Formatio Circumiectus  
ABSTRAKT Nadzwyczajne zdarzenia powodziowe wywołują dyskusje o skuteczności ochrony przeciwpowodziowej. Składają się na nią między innymi pytania o przepustowość koryta i międzywala czy też o priorytety w ochronie mienia i życia ludzi oraz w ochronie przyrody. Dotychczasowy model rozstrzygania tych kwestii wymaga nowego spojrzenia uwzględniającego zasady zrównoważonego rozwoju. W pracy podjęto się sprawdzenia, czy potencjalny konflikt pomiędzy ochroną przeciwpowodziową a ochroną przyrody
more » ... jest do rozstrzygnięcia przy wykorzystaniu metod inżynierskich bez naruszania siedlisk cennych z przyrodniczego punktu widzenia. Materiały i metody W pracy poddano analizie wpływ wysp w korycie na przepustowość oraz wyznaczono strefę aktywną przekrojów poprzecznych w celu zapewnienia minimalnej przepustowości koryta wielkiej wody z jednoczesnym ograniczeniem wpływu na obszary cenne przyrodniczo. W tym celu wykorzystano wyniki modelowania numerycznego (1D) w połączeniu z metodą Pasche. Wyniki i wnioski W związku z zagrożeniem bezpieczeństwa wywołanym powodzią wykazano nieznaczny wpływ wysp na przepustowość oraz wskazano obszary do udrożnienia i obszary chronione. Wyniki metody Pasche pokazują, że dla różnego pokrycia terenu aktywny przekrój zmniejszył się do 50% wartości pierwotnej powierzchni przekroju poprzecznego. Wynikiem zastosowania metody Pasche jest strefa b II , która obejmuje tylko część przykorytową cieku, tj. wyznaczona strefa ingerencji pokrywa się z zakresem oddziaływania obszaru ruchu wody. Takie podejście do udrożnienia koryta jest niewystarczające, ponieważ nie zapewnia zminimalizowania ingerencji w pokrycie terenu przy uzyskaniu maksymalnych efektów zwiększenia przepustowości koryta wielkiej wody. Ponadto implementacja metody Pasche do dużych rzek i długich odcinków wymaga poszukiwania rozwiązania w każdym przekroju metodą kolejnych przybliżeń. Słowa kluczowe: ochrona przeciwpowodziowa, ochrona przyrody, metoda Pasche, przepustowość koryta WSTĘP Udrażnianie teras zalewowych jako metoda poprawy ochrony przeciwpowodziowej jest bardzo złożonym procesem, który stwarza wieloaspektowe wyzwania dla osób podejmujących decyzje i kierowników projektów (Knight, 2013a). Z hydraulicznego punktu wi-dzenia wynika to z interakcji między rzeką a terasami zalewowymi (Moss, 2010) oraz koniecznością zachowania siedlisk w związku z ochroną przyrody. Dotychczasowy rozwój społeczeństw, który wiązał się ze zwiększaniem presji wywoływanej przez aktywność człowieka na środowisko, ignorował ekologiczny i społeczny wymiar kosztów rozwoju. Koncepcja ABSTRACT Aim of the study Extreme flood events cause discussions about the effectiveness of flood protection. There are a questions about the capacity of the riverbed, as well as priorities in the protection of people's lives and the nature. Resolving these issues requires a new look with accordance to the principles of sustainable development. The study aims to check whether a potential conflict between flood and nature protection can be resolved using engineering methods without disturbing habitats. Materials and methods The study analyses the impact of islands located in the riverbed on flow capacity and determines the active zone of cross sections to ensure the minimum capacity of the flood with an attempt to reduce the impact on natural and valuable areas. The results of numerical modelling were used in combination with the Pasche method. Results and conclusions Due to the threat to the community caused by the floods, the impact of islands was shown and areas designated for deforestation and for protection were indicated. The results of the Pasche method show that for different land cover the active crosssection has decreased up to 50% of the original value. The zone b II covers only a part of the crosssection mostly close to the river banks. The zone designated for intervention overlaps with the active flow area. This approach to increase the riverbed flow capacity is insufficient because it does not ensure minimization of interference and maximization of water level reduction. In addition, the implementation of the Pasche method for large rivers and long sections requires iteration method.
doi:10.15576/asp.fc/2020.19.2.87 fatcat:b7svo6xe55eyzmgb5pq5vww6va