Peatland surface subsidence in drainage grassland Polesie Lubelskie

Antoni Grzywna
2016 Acta Scientiarum Polonorum. Formatio Circumiectus  
Streszczenie: W pracy przedstawiono wyniki wielkości zanikania torfowiska w dwóch przekrojach stratygraficznych oraz zmian morfologicznych w czterech profilach glebowych w latach 1974 i 2012 na terenie Polesia Lubelskiego. Złoże torfowe sklasyfikowano jako torfowisko typu niskiego, zbudowane z torfu trzcinowego o średniej miąższości 3 m w Sosnowicy i 0,64 m w Uhninie. Zmierzona geodezyjnie wielkość zanikania gleb organicznych mieści się w zakresie od 9 cm do 33 cm, podczas gdy gleb mineralnych
more » ... d 0 do 4 cm. Średnia wielkość zanikania torfowiska w Sosnowicy wynosiła 24 cm w okresie 38 lat, co daje obniżenie 0,6 cm na rok, czyli ubytek masy torfowej w wysokości 11,5% całkowitych zasobów. Sytuacja jest jeszcze gorsza w przypadku torfowiska w Uhninie, gdzie mineralizacja i pożar torfowiska spowodowały zmniejszenie jego obszaru o 36%. Ubytek masy torfu, w tym w wyniku pożaru, wyniósł 53% całkowitych zasobów, co odpowiada obniżeniu 0,35 cm · rok -1 . W okresie 50 lat po odwodnieniu dominuje gleba torfowo-murszowa kompleksu średnio suchego. Wartości współczynnika korelacji oraz wielkości błędu wskazują na niemożność stosowania wzorów empirycznych dla określenia wielkości zanikania. Słowa kluczowe: torfowisko, odwodnienie, zanikanie, ubytek masy, mursz. WSTĘP W Polsce znajduje się 49 509 złóż torfowych o łącznej powierzchni 1,255 mln ha, co stanowi 29% powierzchni mokradeł (4,35 mln ha) i 4% powierzchni kraju [Okruszko i in. 1990]. Ponad 75% z nich zostało osuszonych wskutek działań melioracyjnych i jest użytkowane najczęściej łąkowo. W stanie nieodwodnionym występują głównie torfowiska leśne i przyjeziorne [Harasimiuk i in. 1998]. Najbardziej zabagnionym makroregionem jest Polesie Lubelskie, gdzie udział mokradeł wynosi 42,1% powierzchni. Szczególnie dużym Abstract. This paper presents the results of the size of settlement in two stratigraphic sections and changes in morphology in four soil profiles between 1974 and 2012 in Polesie Lubelskie. The bed of peatlands classified as a low type, built reed peat with an mean depth of 3 m Sosnowica and 0.64 m Uhnin. The size of organic soil settlement measured surveying, is in the range of 9 cm to 33 cm, while mineral soils from 0 to 4 cm. The average size of settlement bog in Sosnowica was 24 cm in a period of 38 years, giving a reduction of 0.6 cm · year -1 , or peat weight loss of 11.5% of total resources. The situation is even worse in the case of peatland in Uhnin, where mineralization and fire peat bog area resulted in a decrease of 36%. Peat mass loss, due to fire, there was 53% of total resources, which corresponds to the reduction of 0.35 cm · year -1 . In period 50 years after dehydration is dominated by peat-muck soil a complex medium dry. The values of the correlation coefficient and the error rate indicates the inapplicability of empirical formulas for determining the size of the settlement.
doi:10.15576/asp.fc.2016.1.81 fatcat:ulo3psw54jexpgzowrgefihjjq