RECENZJE I SPRAWOZDANIA

Etyki Własciwosci, Marksistowskiej
1977 ETYKA   unpublished
Marek Fritzhand, O niektórych właściwościach etyki marksistowskiej, PWN, Warszawa 1974, ss. 347. Rozwój etyki marksistowskiej w Polsce w ostatnim dwudziestoleciu zaznacza się między innymi pojawianiem się nowych pozycji książkowych, zarówno z dzie-dziny teorii, jak i podejmujących praktyczne problemy kształtowania moralności socjalistycznej. Można rzec, iż największą wartość mają te pozycje etyczne, w któ-rych zachowana jest jedność problematyki teoretycznej oraz problematyki zwią­ zanej wprost
more » ... zwią­ zanej wprost z praktyką społeczną, zwłaszcza z praktyką wychowawczą. Z tego też punktu widzenia należy rozpatrywać pracę Marka Fritzhanda o swoistości~ch etyki marksistowskiej. Książka ta uka z ała się jeszcze pod koniec 1974 roku i czytelnik śledzący lekturę filozoficzną i etyczną zdążył już zapewne z nią się zetknąć. Warto wszakże sięgnąć po tę pozycję i zwrócić uwagę na pewne jej właściwości, jako książki traktującej o fundamentalnych założeniach marksistowskiej etyki normatywnej-o podsta-wowych współcześnie problemach moralnych rozpatrywanych z punktu widzenia owych założeń. Właściwości te ujawniają się zwłaszcza po uwzględnieniu pewnych odniesień książki, które można ustalić, choć nie są one w pracy sygnalizowane werbalnie. Jednym z tych odniesień są współczesne warunki społeczeństwa socjalistycz-nego oraz wynikające z nich potrzeby i problemy wychowawcze. Drugim odniesie-niem książki-zaznaczanym w niej bezpośrednio-są współczesne spory o za-sadność uprawiania oraz cechy swoiste etyki marksistowskiej, zwłaszcza zaś etyki normatywnej. Wreszcie odniesieniem trzecim Si\ współczesne spory o charakter i funkcje humanistyki w systemie wiedzy dzisiaj uprawianej. Temu właśnie za-gadnieniu warto tu poświęcić nieco więcej uwagi. Trwają bowiem nadal dyskusje-a sądzić należy, że są to raczej zaledwie ich początki, gd y ż zbyt wiele spraw w dyskusjach tych nie znalazło jeszcze naświetle­ nia, zbyt wiele spraw zostało zagmatwanych-na temat charakteru współczesnej humanistyki, jej miejsca i roli we współczesnym świecie. Rozmaite są płaszczyzny tych dyskusji; dominuje w nich wszakże problem naukowości humanistyki jako dziedziny wielostronnych zainteresowań człowiekiem oraz problem jej związków z rzeczywistością ludzką, a ściślej-jej s to su n ku do tej rzeczywistości. Hoz-maicie też określane są aspiracje oraz rzeczywiste funkcje współczesnej humani-styki-często traktuje się je maksymalistycznie, kiedy indziej natomiast minima-lizuje, ograniczając je raczej do formułowania kor ygujących rzeczywistość ·ocen, a eliminując zadania inspirowania rozwoju tej rzeczywistości przez propagowanie uniwersalnych modeli struktur społecznych i życia jednostkowego. Jednym z istotnych problemów w dyskusjach nad charakterem współczesnej-~-·
fatcat:bgpqku6o2vadpn3fd3mmappbmq