UTICAJ PREHOSPITALNIH FAKTORA NA ISHOD TEŠKE TRAUME I POLITRAUME PREHOSPITAL FACTORS INFLUENCE ON THE OUTCOME SEVERE TRAUMA AND POLYTRAUMA

Mazinjanin, Zoran Gojković, Zavod Za Hitnu Medicinsku Pomoć Novi Sad
Valentina Isaković   unpublished
Sažetak: Cilj rada: procena stanja povređenih na osnovu prehospitalnog nalaza vitalnih parametara i mehanizma povrede korišćenjem GKS (Glazgov koma skor), RTS (revidirani trauma skor), MGAP (mehanizam povrede, GKS, godine pacijenta i sistolni krvni pritisak) i GAP skor (GKS, godine pacijenta i sistolni krvni pritisak), procena krajnjeg ishoda teško traumatizovanih pacijenata na osnovu vrednosti pomenutih skorova i uticaj mera prehospitalnog zbrinjavanja na ishod kod traumatizovanog pacijenta.
more » ... ovanog pacijenta. Materijal i metode: Retrospektivno istraživanje je sprovedeno u Zavodu za hitnu medicinsku pomoć Novi Sad (ZZHMP). U istraživanje su uključeni pacijenti kod kojih je lekar na terenu postavio dijagnozu traume, a zatim je u Urgentnom centru (UC) Kliničkog centra Vojvodine potvrđeno da se radi o teškoj traumi. Rezultati: U istraživanje je uključeno 47 pacijenata, statistički zančajno mnogo više muškaraca nego žena. Prosečna starosna dob povređenih je bila 50,70±17,72 godina. Statistički značajno najveći btoj povreda je nastao u saobraćajnim nezgodama. Za objektivnu procenu težine povrede korištena su dva anatomska skora AIS skor (Abbreviated Injury Scale) i ISS skor (Injury Severity Score). Svi pacijenti su imali ISS skor preko 15, što ih je svrstalo u grupu teško traumatizovanih pacijenata. Prehospitalno su na osnovu nalaza vitalnih parametara, stanja svesti, težine povrede i načina povređivanja (tupa ili penetrantna povreda) određivana četiri skora.U okviru svakog skora najmanje preživljavanje je u grupi ozbiljnih povreda. Preživelo je 36 pacijenata (76,60%) do otpusta iz bolnice. Uglavnom nisu preživeli pacijenti sa povredom glave i prosečne vrednosti prehospitalnih skorova su bile manje nego u grupi koja je preživela. Manje vrednosti prehospitalnih skorova su bile u korelaciji sa manjim preživljavanjem, ali je ipak najbolji pokazatelj teške traume bio MGAP skor. Jedino je njegova prosečna vrednost u grupi pacijenata koji nisu preživeli ukazivala na ozbiljnu traumu. Venska linija je plasirana kod tri četvrtine pacijenata, nadoknada tečnosti je urađena kod dve trećine pacijenata prehospitalno, a terapija bola primenjena kod zanemarljivo malog broja pacijenata. Zaključak: Pacijenti sa teškim povredama glave i vrata spadaju u grupu najrizičnijih pacijenata i kod njih češće dolazi do smrtnog ishoda u prva 24 časa nakon povređivanja. Osim toga, što su vrednosti vitalnih parametara prehospitalno niže, to je veći rizik od smrtnog ishoda. Sam prehospitalni tretman nema uticaja na ishod povrede pošto nije urađen kod velikog procenta povređenih pacijenata. Ključne reči: teška trauma, prehospitalni skoring sistemi, prehospitalno zbrinjavanje KORESPONDENCIJA/CORRESPONDENCE Radojka Jokšić-Mazinjanin Zavod za hitnu medicinsku pomoć Novi Sad, Novi Sad Telefon: 065 802 26 56,
fatcat:jhi7fqnklzav3gujnbibz46rme