Migracje ludności wiejskiej w Polsce – przeszłość i teraźniejszość

Kamil M. Kuśmider
2019 Zeszyty Wiejskie  
Wstęp Rasa ludzka przemieszcza się od niepamiętnych czasów. Człowiek od początków istnienia prowadził koczowniczy tryb życia. Historia ukazuje nam spektakularne, często długotrwałe jego wędrówki kształtujące oblicze różnych obszarów. Migracje międzynarodowe stanowią jedno z istotniejszych zjawisk społecznych nowoczesnego świata, będąc jednocześnie masowym zjawiskiem o globalnym zasięgu i wpływie, co powoduje zainteresowanie badaczy różnych dyscyplin 1 . Dariusz Stola twierdzi, że "migracje są
more » ... awiskiem godnym uwagi także dlatego, że zależą od splotu wielu czynników: demograficznych, społecznych, gospodarczych, politycznych i kulturowych. Wyjazdy zagraniczne (przynajmniej te dobrowolne) są wynikiem indywidualnych lub podejmowanych w gronie rodziny decyzji, ale jako zjawisko masowe odzwierciedlają działanie wspomnianych czynników -wyrażają przemiany społeczne, które za nimi stoją" 2 . Problem w Polsce nie został wywołany wstąpieniem do Unii Europejskiej, w rzeczywistości bowiem sięga on połowy XIX w., kiedy w tej części Europy wychodźstwo osiągnęło skalę masową. Wówczas to migracje przyjęły formy dobrowolnych i przymusowych, czasowych i osiedleńczych. Na ziemiach polskich objęły one ponad 20 mln ludzi, zmieniając życie milionów rodzin, skład społeczny tysięcy wiosek, miast, wpływając tym samym na dzieje gospodarcze kraju i jego kulturę 3 . We Włoszech Legiony Polskie utworzono właśnie z emigrantów. Kolejną znaczącą grupę stanowiła tzw. "wielka emigracja" po upadku powstania listopadowego, a potem intensywne migracje Polaków na przełomie XIX __________ 1 M. Lesińska, Migracje we współczesnej analizie politologicznejniewykorzystany potencjał, Ośrodek Badań nad Migracjami, CMR Working Papers 47/105, czerwiec 2011, s. 1. 2 D. Stola, Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949-1989, Instytut Pamięci Narodowej, Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2010, s. 7. 3 Tamże, s. 10.
doi:10.18778/1506-6541.25.11 fatcat:hkcsywpdhbfhhbhtdmb6b3ci2a