Pamięć w perspektywie Radykalnego Konstruktywizmu

Bogdan Balicki
2013 Pami?tnik Literacki  
Niniejsza syntetyczna prezentacja stanowiska konstruktywistycznego odnośnie do zagadnienia pamięci nie jest prezentacją konsekwencji zastosowania domkniętej i ustrukturyzowanej doktryny filozoficznej, bo w żadnym razie za taką nie można Radykalnego Konstruktywizmu uznać 1 . W roku 1987 ukazała się podstawowa dla tego nurtu książka pod redakcją Siegfrieda J. Schmidta pt. Dyskurs Radykalnego Konstruktywizmu 2 -i dyskursem właśnie, mimo że okres najważniejszych debat na ten temat już minął,
more » ... t już minął, Radykalny Konstruktywizm wciąż jest: dyskursem, dostatecznie jednolitym, by można było o nim mówić, i nie dość jednolitym, by stał się niezależnym nurtem badawczym. Taka forma tego nurtu pozwala na owocne stosowanie jego heurystyk w naukach szczegółowych -co potwierdza jego przeszło 20-letnia już recepcja w humanistyce, a co nie jest przecież niczym niezwykłym w historii myśli filozoficznej i naukowej. Z drugiej strony, mówienie o Radykalnym Konstruktywizmie, zwłaszcza poza obszarem nauki niemieckiej, gdzie zadomowił się on w sposób wyjątkowy, natrafia na barierę licznych niedomówień i uprzedzeń, związanych już to z bliskością pewnych znanych koncepcji naukowych (jak konstruktywizm społeczny Bergera i Luckmanna 3 ), już to z dystansem, który oddziela konstruktywistyczne modele świadomości, poznania czy kultury itd. od realistycznych koncepcji filozoficznych i zdroworozsądkowych oglądów rzeczywistości. Większość więc prac tego nurtu ma do pokonania już na starcie kilka zasadniczych trudności, wśród których najważniejsze to niejednorodność, kłopot z klasyfikacją i konieczność innego oglądu problemów, które zdołały się utrwalić w humanistyce europejskiej. Choć w języku polskim * Opracowanie powstało jako część badań, które zostały sfinansowane ze środków Narodowego Centrum Nauki, przyznanych w ramach finansowaniu stażu po uzyskaniu stopnia naukowego doktora, na podstawie decyzji numer DEC-2012/04/S/HS2/00325.
doi:10.18318/pl.2013.4.3 fatcat:wcxy6myyczaivmq5wpwvxpw6om