Filozofia obiektywistyczna

Ewa Rutkowska
2000 Etyka  
Cnota egoizmu. Nowa koncepcja egoizmu, eseje A. Rand przeł. -na podstawie wydania Oficyny Liberałów (Warszawa 1987); eseje N. Brandena -J. Łoziński, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2000, s.176. C nota egoizmu" stanowi zbiór esejów, które po raz pierwszy ujrzały światło " dzienne w miesięczniku "The Objectivists Newsletter" we wczesnych latach sześćdziesiątych w Stanach Zjednoczonych. To dość ważna informacja, tłu macząca dosadny, być może niekiedy bulwersujący charakter niektórych sformułowań.
more » ... utorką czternastu z wydrukowanych w wyborze artykułów jest Ayn Rand (Alice Rosenbaum), emigrantka ze Związku Radzieckiego, zaś pięciu pozostałych, stanowiących nota bene jedynie uzupełnienie dla rozważań Rand -Nathanie! Branden. Ważniejszą jednak niż on postacią jest "współtwórca" tekstów autorki -John Galt, na którego zresztą powołuje się ona niezwykle często. Ten fikcyjny bohater, będący motorem napędowym powieści Rand Atlas Shrugged był, co istotne, "uosobieniem" filozofii obiektywistycznej. Rand za pomocą klasycznych libertariańskich argumentów broni tezy, iż jedynie kapitalizm może zapewnić poszanowanie i obronę praw jednostki. Postulując zatem minimalizację niebezpieczeństwa tyranii 1 domaga się prawnego ograniczenia państwa, szczególnie w sferze społecznej. Podobnie rzecz się ma w odniesieniu do rządu: Rand wysuwa bowiem projekt rządu jako "dobrowolnego sługi obywateli" (s. 143), pośrednika, któremu płaci się za usługi. Przypomina to Nozickową wizję państwa jako agencji ochrony. Autorka dokonuje utożsamienia kapitalizmu z brakiem ograniczeń w sferze wolności, co stanowi w jakimś sensie ele-1 O tyranii pisze zresztą bardzo dobitnie w najbardziej chyba sugestywnym spośród zawartych w omawianym zbiorze eseju Budowniczowie pomników -"Socjalizm ma zasady, metody działania i skutki podobne do historycznych i prehistorycznych tyranii. ( ... )Władzę może zagarnąć każdy( .. . ). Socjalizm jest winien ogromnych zniszczeń, morza przelanej krwi i milionów ofiar. ( ... ) [B]uduje [on] na podwalinach z ludzkich ciał. Na wierzchu tej budowli stoi pomnik wład cy" (s. 109-110).
doi:10.14394/etyka.943 fatcat:jrobpla34fakta44odvggpzsya