آنالیز تأثیر تنش خشکی بر عملکرد، کارایی مصرف آب و شوری ناحیه ریشه برنج

ابوالفضل ذبیحی, عبداله درزی نفت چالی, مجتبی خوش روش
2017 Environmental Stresses in Crop Sciences  
مقدمه مدیریت مناسب آب مهم­ترین عملیات در اراضی شالیزاری است که نقش مهمی در سودمندی سایر نهاده ­ها در کشت برنج دارد. زهکشی­ های میان ­فصل و پایان­ فصل دو عملیات مهم مدیریت آب در شالیزارها هستند به­ طوریکه اولی باعث افزایش عملکرد و دومی منجر به بهبود شرایط برداشت برنج می­شود. زهکشی زیرزمینی با فراهم کردن شرایط بهتر برای کشت زمستانه در این اراضی، می­تواند سبب تسهیل انجام عملیات­های مدیریتی مذکور در طول فصل کشت برنج شود. با این وجود، با توجه به هزینه زیاد و زمان­بر بودن آزمایش­های مزرعه­ ای،
more » ... ی مزرعه­ ای، مدل­های شبیه­ سازی ابزارهای جایگزین مناسبی برای آنالیز اثرات گزینه­های مختلف مدیریت آب می­باشند. از میان مدل­های مختلف شبیه­ سازی، مدل Aquacrop مدلی است که جدیدا برای شبیه­ سازی اثرات مدیریت آبیاری توسعه یافت. این مدل در مقایسه با سایر مدل­ها، دقیق، توانمند و نیازمند داده­های کم می­باشد. برای گیاهان زراعی، مدل Aquacrop دارای مدلی از رشد است که مبتنی بر رابطه رفتار محافظتی زیست­ توده به ازای واحد تعرق گیاه می­باشد. مشخصه خاص دیگر این مدل، توصیف توسعه کانوپی به­ صورت پوشش سایه ­انداز هست تا شاخص سطح برگ. فراهانی و همکاران (Farahani et al., 2009)، با استفاده از مدل Aquacrop اثرات آبیاری کامل و کم آبیاری را بر پنبه در سوریه و اسپانیا بررسی کردند. آنها نشان دادند که، درمرحله واسنجی، پارامترهای اساسی مانند بهر ه­وری آب نرمال شده، پوشش سایه ­انداز و کل زیست­ توده باید برای شرایط مختلف اقلیمی، خاک، ارقام، روش­های آبیاری و مدیریت مزرعه مورد آزمایش قرار گیرد. در ایتالیا، گیاه آفتابگردان با استفاده از مدل­های Aquacrop، CropSyst و WOFOST ارزیابی شد. انحراف بین مقادیر مشاهده شده و شبیه­ سازی شده عملکرد دانه به ­وسیله مدل Aquacrop کمتر از میزان آن در دو مدل دیگر بود. مواد و روش­ها در این پژوهش، اثر تنش خشکی در شالیزارهای دارای سیستم­های زهکشی سطحی و زیرزمینی با استفاده از مدل AquaCrop ارزیابی شد. داده­ های مورد نیاز از پایلوت زهکشی زیرزمینی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری طی فصول کشت برنج در سال­های 1390 و 1391 تهیه شد. مقدار تبخیر- تعرق مرجع با استفاده از ETo calculator 3.1 محاسبه شد. مقادیر ورودی پارامترهای هواشناسی روزانه شامل حداقل و حداکثر دمای هوا، حداقل و حداکثر رطوبت نسبی، ساعات آفتابی و سرعت باد در ارتفاع دو متری از ایستگاه هو [...]
doi:10.22077/escs.2017.465 doaj:c95c1042273f41ff950a9c7d486ed44a fatcat:twfvh52nszaelimq5ybq6soonu