"...dum Capitolium scandet cum tacita virgine pontifex". Funkcja figury pochodu w pieśni III, 30 Exegi monumentum Horacego

Wojciech Kopek
2021 Annales de Lettres et Sciences Humaines  
Celem artykułu jest semiotyczna analiza motywu "pochodu tanecznego" w Carm. III, 30 Exegi monumentum (w. 7-14) w perspektywie toposu spotkania z bóstwem w liryce Horacjańskiej, rozumianego jako forma rytuału przejścia. Autor poszukuje również odpowiedzi na pytanie, jaką funkcję pełni przywołany motyw w kompozycji tekstu oraz w ukształtowaniu figury podmiotu odautorskiego, ukazanego w roli "poety" (vates). Postawiona problematyka wymagała odniesienia się do semiotycznej definicji tekstu oraz
more » ... cji tekstu oraz ujęcia toposu spotkania z bóstwem jako tekstu kultury. To z kolei wpłynęło na odniesienie się do badań antropologicznych (pojęcie rytuału) oraz kulturoznawczych (κῶμος, χορός), a także językoznawczych w zakresie semantyki i aspektu czasownika. Po przeprowadzonej analizie autor doszedł do wniosku, że motyw "pochodu tanecznego" w pieśni Exegi monumentum został ukazany dwufazowo jako cykliczny, rytualny χορός, który stał się znakiem jednorazowego κῶμος. W tym sensie motyw ten został ukazany jako figura pamięci, odnosząca się do faktu połączenia przez Horacego miar eolskich z literaturą rzymską. W odpowiedzi na pytanie o konstrukcję podmiotu autor wskazał, że na bazie powyższej figury pamięci nastąpiło ubóstwienie wieszcza, który w przeformułowanym toposie spotkania z bóstwem zajmuje miejsce samego bóstwa, aspirując do roli analogicznej do figury "Anakreonta" w poezji anakreontejskiej (Carm. Anacr. 1 W, 1-3, 11-17).
doi:10.18290/rh21693-4 fatcat:7bmrqi7lvjfcpilga7jkmdz6a4