MAGDALENA PŁOTKA

Kwartalnik Filozoficzny T Xliii
2015 unpublished
PRAGNIENIE, WOLA I POWINNOŚĆ. Spór o rolę samowiedzy w filozofii średniowiecznej i współczesnej 1 Do zagadnień związanych z poznaniem samego siebie należy, mię-dzy innymi, samopoznanie w kontekście racjonalnego i wolnego dzia-łania 2. Wyobraźmy sobie osobę, która chce rzucić palenie i postanawia, że nie sięgnie już po papierosy. Po kilku tygodniach zauważa jednak, że wbrew postanowieniom wciąż pali i zaczyna zastanawiać się dlaczego tak się dzieje: "Czy woli brakuje wytrwałości? Może nie mam
more » ... ć sil-nego przekonania o wadze zerwania z nałogiem? Czy palenie sprawia mi na tyle dużą przyjemność, że nie potrafię z niego zrezygnować na rzecz zdrowia? Czy troska o zdrowie jest rzeczywiście celem moich działań?". W wyniku takiej refleksji osoba może nabrać sił i umoc-nić się w postanowieniu zerwania z nałogiem lub też uznać, że troska o zdrowie nie jest celem jej działań i wycofać się z postanowienia. Nie-zależnie jednak od decyzji (czy kontynuować zrywanie z nałogiem czy nie), funkcja autorefleksji pozostaje ta sama: modyfikacja wyborów i wypływających z nich działań. Podstawowy problem, który chciałabym rozważyć, sprowadza się zatem do pytania: czy samowiedza bierze udział w procesie (wolnego) 1 Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki przyzna-nych na podstawie decyzji numer DEC-2012/05/D/HS1/03518. Chciałabym podzię-kować Anonimowemu Recenzentowi "Kwartalnika Filozoficznego" za celne uwagi i sugestie, które znacząco wpłynęły na ostateczny kształt tego artykułu. 2 B. Gertler, Self-Knowledge [w:] The Stanford Encyclopedia of Philosophy, red. E. Zalta, 2003.
fatcat:hlsqket3mjagtncghui32lsyr4