Η ερμηνευτική συμβολή του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου στους κανόνες του Ευαγγελισμού, της Αναλήψεως, στον Ιαμβικό της Πεντηκοστής και στους δύο κανόνες της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στο Εορτοδρόμιον

Παντελής Αντωνίου Παπαντωνίου
2022
Το Εορτοδρόμιο του Αγίου Νικοδήμου αποτελεί ένα έργο το οποίο, χαρακτηρίζεται για τη διαχρονικότητά του καθώς παραμένει, ακόμη και σήμερα, τόσο επίκαιρο αν αναλογιστεί κανείς ότι τα τροπάρια, που ο Άγιος ερμηνεύει και εξηγεί με δεξιοτεχνία, παραμένουν ενεργά στη ζώσα πορεία της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας. Στο Εορτοδρόμιο λοιπόν, ερμηνεύονται από τον Άγιο Νικόδημο, σε ύφος εύληπτο και προσιτό σ' όλους τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως μορφωτικού επιπέδου, όλοι οι κανόνες των Δεσποτικών και Θεομητορικών
more » ... ρτών. Πρόκειται συνεπώς για ένα αρκετά μεγάλο έργο τόσο σε όγκο όσο και στα αναδυόμενα νοήματα που εντοπίζει ο κάθε αναγνώστης και ο κάθε μελετητής, παραδοχή που μας αναγκάζει, στα οριοθετημένα πλαίσια της παρούσας εργασίας να μην μπορούμε να ασχοληθούμε με όλο συνολικά το έργο. Οι κανόνες που επιλέξαμε, χωρίς φυσικά να παραλείπουμε τις εξίσου σημαντικές προεκτάσεις στην ολότητα του έργου, είναι του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, οι δύο Κανόνες της Αναλήψεως, ο Ιαμβικός της Πεντηκοστής, και οι δυο Κανόνες της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Η επιλογή των κανόνων ενισχύθηκε από τη παραδοχή του Αγίου Νικοδήμου στην εισαγωγή του Εορτοδρομίου ότι οι προγενέστεροι ερμηνευτές δεν είχαν ερμηνεύσει αυτούς τους κανόνες και ο ίδιος παρακινείται για να τους ερμηνεύσει, γεγονός που μας εξασφάλιζε την δυνατότητα δι' αυτών να αναχθούμε, να εξετάσουμε και να παρουσιάσουμε το έργο και τη συνεισφορά του Αγίου Νικοδήμου. Θεωρήσαμε λοιπόν ότι μέσω αυτών των κανόνων θα μπορούσαμε να αναδείξουμε όσο περισσότερο μπορούμε την συμβολή του Αγίου, μέσα από την δική του πρωτοτυπία, στην ερμηνεία των ασματικών κανόνων. Αρχικά κάνουμε μια αναλυτική παρουσίαση του Εορτοδρομίου αναλύοντας τη δομή, το προοίμιο του Αγίου, αλλά και την γενική του Θεματολογία. Στη συνέχεια σκιαγραφούμε την ερμηνευτική μέθοδο αλλά και την μεθοδολογία που χρησιμοποιεί ο Άγιος για να ερμηνεύσει τα τροπάρια, από την προσεκτική μελέτη των επεμβάσεων του, των προσθαφαιρέσεων και τέλος από την πολύ εύστοχη προσαρμογή των πατερικών ερμηνειών. Επιπλέον παρουσιάζονται τα έργα των Πατέρων και εκκ [...]
doi:10.26262/heal.auth.ir.337080 fatcat:vb5g5iumgvbhhostqpueqds674