Radiant Textuality [book]

Jerome McGann
2001
Literaturê przynajmniej tak¹, z jak¹ mamy do czynienia w naszej epoce wyró¿nia ten swoisty sposób komunikacji, jakim jest ksi¹¿ka 1 . We wspó³czesnym skeczu norweskiego komika Knuta Naeruma, Medieval Helpdesk, redniowieczny mnich, brat Ansgar, wzywa obs³ugê klienta, bo nie mo¿e poradziae sobie z kodeksem. Jego klasztor porzuci³ zwoje i przeszed³ na nowy system przechowywania danych, wobec którego zakonnik jest bezradny nie potrafi korzystaae z nowoczesnego nonika. Umie, co prawda, otworzyae
more » ... gê, ale boi siê, ¿e w miarê czytania litery zaczn¹ znikaae. Pracownik obs³ugi klienta uczy go kartkowaae (mnich poznaje nowe s³owo) i poruszaae siê po tekcie; sugeruje, by brat Ansgar przeczyta³ instrukcjê, która niestety równie¿ jest w formie kodeksu... Ca³y komizm tego skeczu zasadza siê na anachronizmie przywodzi na myl nasze wspó³czesne zmagania z komputerami, telefonami komórkowymi czy nowymi wersjami edytorów tekstu. Co jednak istotne, autor skeczu odnaturalnia pojêcie ksi¹¿ki zwraca uwagê na konwencjonalnoae nonika, który przyjmujemy dzi za oczywisty jako cz³onkowie kultury Ksiêgi. Ju¿ od pónego redniowiecza ronie kult ksi¹¿ki wraz z d³ug¹ list¹ wskazówek, jak nale¿y z ni¹ postêpowaae, które stanowi¹ swoist¹ instrukcjê obs³ugi. Richardus de Bury powiêca temu zagadnieniu ca³y rozdzia³ Philobiblonu, poniewa¿ ksiêga na wiêksz¹ zas³uguje troskliwoae ni¿ obuwie 2 . A zatem nale¿y j¹ otwieraae i zamykaae z szacunkiem, od-k³adaae na miejsce, przechowywaae troskliwie i w zamkniêciu (najlepiej w skrzyni), chroniae przed kurzem i szybko naprawiaae usterki. Przed podjêciem lektury trzeba wycieraae nos, myae rêce i czyciae paznokcie; nie wolno nad ni¹ gadaae (by nie obryzgaae tekstu lin¹), jeae owoców ani sera. Nie nale¿y na ksiêdze spaae, chowaae w niej kwiatków, miêtosiae, nie mo¿na notowaae ani rysowaae bzdur na margi-
doi:10.1007/978-1-137-10738-1 fatcat:nefulneeeffonjf35njjdazg4a