Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Demokrasiye İlişkin Algılarının Metafor Aracılığıyla İncelenmesi

Fatma SUSAR KIRMIZI, Özge TARHAN
2020 Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi  
Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin demokrasiye ilişkin algılarının metafor aracılığıyla incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(3), 760-779. ÖZ Demokrasi günümüzde yalnızca devlet yönetiminde değil yaşamın her alanında önemli bir değer olarak görülmektedir. Bu araştırmanın amacı sosyal bilgiler öğretmenlerinin demokrasi kavramına ilişkin sahip oldukları metaforlar ile bu metaforların ortak özellikler bakımından hangi kavramsal kategoriler altında toplandığını
more » ... toplandığını tespit etmektir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji benimsenmiştir. Metaforların ve temaların belirlenmesinde ise ve içerik analizinden yararlanılmıştır. Verilerin elde edilmesinde araştırmacılar tarafından hazırlanmış olan form kullanılmıştır. Araştırmada çalışma grubunun belirlenmesinde maksimum çeşitlilik örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. 2015-2016 öğretim yılının bahar döneminde, yapılan araştırmaya, Denizli il merkezinde, alt, orta ve üst sosyo-ekonomik düzeydeki okullarda görev yapan ve tesadüfi yöntemle seçilen 36 ortaokuldan toplam 143 sosyal bilgiler öğretmeni katılmıştır. Öğretmenler en çok "farklılıkları kabul etme" (25 kişi, % 17,48) ve "demokrasinin eşitlikçi yanı" (25 kişi, % 17,48) temalarında metaforlar ortaya koymuşlardır. Bu metaforlarda demokrasinin insan ilişkileri üzerindeki olumlu ve kolaylaştırıcı etkileri ile insanlar arasındaki eşitliği sağlamada ne kadar etkili olduğu dile getirilmiştir. En az metafor üretilen tema ise "engelleri aşmadır" (5 kişi, % 3,49). Bu tema kapsamındaki metaforlarda gerçekleştirilmesi zor olan durumlara vurgu yapılmış ve demokrasinin toplumda yerleşmesinin zorluğu dile getirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen metaforlar, demokrasi kavramının sosyal bilgiler öğretmenleri tarafından nasıl algılandığını belirlemek amacıyla güçlü birer ipucu özelliği taşımaktadır. Anahtar kelimeler: Demokrasi, metafor, Sosyal Bilgiler öğretmeni. ABSTRACT Today, democracy is seen as an important value not only in the administration of the state but also in all areas of life. The aim of this study is to determine the metaphors that social studies teachers have about the concept of democracy and what conceptual categories these metaphors are collected in terms of common characteristics. Phenomenology, one of the qualitative research methods, was adopted in the study. Metaphors and themes were determined and content analysis was used. The form prepared by the researchers was used to obtain the data. Maximum diversity sampling method was used to determine the study group. In the spring semester of 2015-2016 academic year, a total of 143 social studies teachers from randomly selected 36 secondary schools, who were employed in lower, middle and upper socio-economic schools in Denizli city center, participated in the study. Teachers mostly metaphors on the theme of "accepting differences" (25 people, 17.48 %) and "egalitarian side of democracy" (25 people, 17.48 %). In these metaphors, the positive and facilitating effects of democracy on human relations and how effective it is in ensuring equality between people are stated. The theme with the least metaphor is mad "overcoming obstacles" (5 people, 3.49 %). The metaphors within the scope of this theme emphasized the difficult situations to be realized and expressed the difficulty of establishing democracy in society. The metaphors obtained as a result of the research are strong clues to determine how the concept of democracy is perceived by social studies teachers.
doi:10.31592/aeusbed.667755 fatcat:iay7gm5cgnd4hlwmogdzkfnfw4