Ebu'l-Hasan El-Harakânî'nin Emr-i Bi'l-ma'ruf Ve'n-nehyi 'Ani'l-münker Anlayışı

Ahmet Emin SEYHAN
2015 Turkish Studies  
ÖZET Bu makalede Ebu'l-Hasan el-Harakânî'nin "emr-i bi'l-ma'ruf ve nehy-i 'ani'l-münker" anlayışı değerlendirilmiştir. el-Harakânî, Kur'ân-ı Kerim ve Sahih Sünnet'i çok iyi bilen ve seçkin Sahâbe'nin yolundan giden bir âlim olarak toplumda gördüğü yanlışlara kayıtsız kalmamış, bunları eleştirmiş, eliyle ve diliyle düzeltmek için çaba sarf etmiştir. O, bazı idarecilerin, sözde âlim ve sûfîlerin hatalarını görmezlikten gelmemiş, sorumluları ikaz etmiş ve bunu yaparken da bazen üslubunu
more » ... iştir. el-Harakânî, tenkit ettiği kimselerden gelebilecek tepkilerden asla çekinmemiş, kınayabileceklerin kınamalarına aldırmadan hakkı söylemiş ve savunmuştur. O, hayatı boyunca "iyiliğin/ adaletin desteklenmesi ve zulmün/ kötülüğün engellenmesi" için mücadele etmiştir. Kendisini ziyarete gelenlere ve talebelerine de bu düşüncelerini aktarmış, her zaman iyilik yapmalarını, haktan ve adaletten ayrılmamalarını tembihlemiştir. el-Harakânî, bir kenara çekilip toplumdan uzaklaşmamış, sürekli civanmertlerinin eğitimiyle ilgilenmiş, hayat boyu öğrenmeden yana olmuş ve insanın eğitilmesi hizmetini en önemli faaliyetlerden biri olarak değerlendirmiştir. Zira o, "iyiliği emir, kötülüğü nehiy" vazifesini yapacak kimselerin çok iyi yetiştirilmeleri gerektiğine canı gönülden inanmıştır. Bu nedenledir ki, el-Harakânî dergâhına gelen ziyaretçilere İslâm'ı anlatmış, Allah sevgisini onların kalplerine yerleştirmeye çalışmış ve talebelerini de insan-ı kâmil olmalarını yönünde motive edip cesaretlendirmiştir. el-Harakânî'nin amacı, "müritlerinin sayısını artırıp onların çokluğuyla övünmek ve nüfuz alanını genişletmek" değil, sadece Rabbin rızasını kazanmak olmuştur. Anahtar Kelimeler: Ebu'l-Hasan el-Harakânî, adalet, zulüm, maruf, münker, ihsan.  Bu makalenin içerik açısından olgunlaşmasına görüş ve önerileriyle katkı sunan değerli hakemlere teşekkürü borç bilirim. Bu makale Crosscheck sistemi tarafından taranmış ve bu sistem sonuçlarına göre orijinal bir makale olduğu tespit edilmiştir.
doi:10.7827/turkishstudies.7829 fatcat:y6vnhfzp5rcztllfecb7r4ps7a