Acil Serviste Dilaltı Kaptopril Kullanılmasına Bağlı Gelişen Anaflaksi

Şevki Hakan Eren
2009 Journal of Academic Emergency Medicine  
Anafl aksi IgE aracılığı ile mast ve bazofil hücrelerinden kimyasal mediyatörlerin salınması ile ortaya çıkan sistemik, ani aşırı duyarlılık reaksiyonudur. Anafl aktoid reaksiyon terimi ise benzer, ancak IgE'nin aracı olmadığı reaksiyonlar için kullanılır. Her iki terim de hemen hemen aynı klinik durumu gösterir (1). Eşlik eden birçok hastalık varlığında anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörleri kan basıncını düşürmede etkili ilaçlardır (2). Hipertansiyon tedavisinde monoterapi olarak
more » ... monoterapi olarak ACE inhibitörleri kullanıldığında %35-70 oranında iyi bir cevap elde etmek mümkündür (3). Biz bu çalışmada acil servislerde hemen her gün kullandığımız veya kullanabileceğimiz antihipertansif bir ajan olan kaptoprile bağlı gelişen anafl aksi olgusunu sunuyoruz. Olgu 54 yaşında bayan hasta acil servise karın ağrısı şikayeti ile başvurdu. Yapılan muayenesinde epigastrik hassasiyeti mevcut idi. Özgeçmişinde ve soygeçmişinde özellik gösteren patoloji yoktu. Hastanın ailesinde ve kendisinde atopi, allerji ve hipertansiyon hikayesi de yoktu. Bakılan laboratuar parametreleri normaldi. Özellik-le hastanın şikayetine yönelik çalışılan kardiyak enzimlerden kreatin kinaz (CK):105 U/L,CK-MB:10 U/L, troponin T:<0.01ng/ml bulundu. Akut batını gösterebilecek beyaz küre, amilaz gibi testlerde normal sınırlardaydı. Elektrokardiyografide normal sinüs ritmindeydi ve patolojik bulgu yoktu. Geliş tansiyon arteriyel değeri 140/90mmHg idi. Hastanın mide yakınması için 100mg ranitidin ampül intravenöz (İV) verildi. Yaklaşık 1,5 saat gözlem altında tutuldu. Şikayetleri gerileyen hastanın taburculuğu planlanırken tansiyon arteriyel değerlerine bakıldı ve 180/120 mmHg ölçülmesi üzerine 25 mg kaptopril tablet dil altı verildi. Yaklaşık 1-2 dakika içinde kendisini iyi hissetmediğini söyleyen hastada ani olarak hırıltılı solunum ve takiben solunum arresti gelişti. Hastanın endotrakeal entübasyon işlemine başlandı. Larenks bölgesinde ödem olduğunun saptanması üzerine ancak 4 numaralı entübasyon tüpü ile hasta entübe edilebildi. Hırıltılı solunumu geliştiği sırada monitörden kalp atımlarının da 45atım/dakikalara düşmesi ve tansiyon arteriyal değerinin 80/40mmHg ölçülmesi üzerine eş zamanlı olarak hastaya 0.3 mgr ciltaltı adrenalin, 45.5mg intravenöz (İV) pheniramine hydrogen maleate ve 80 mgr İV. prednizolon uygulandı. Kısa sürede kalp atımı ve solunumu düzelmeye başlayan hasta resüsitasyon odasında takibe alındı. Takibinin altıncı saatinde extübasyonu yapılan hasta 24 saatlik izlemin ardından taburcu edildi. Özet Anafl aksi özellikle solunum sıkıntısının ve hipotansiyonun görüldüğü ve multisistem tutulumun olduğu ciddi sistemik hipersensitivite reaksiyonudur. Özellikle mast hücrelerinden ve bazofilden salınan bir mediatör olan histaminin aracılık ettiği klinik bir olaydır. Dakikalar içinde ölüme götürebileceğinden her zaman uyanık olunması ve akılda tutulması gereken bir durumdur. Özellikle acil servisler gibi her türlü ilaç uygulamasının yapıldığı yerlerde sık karşılaşabileceğinden tanı ve tedavisi tüm acil çalışanlarınca çok iyi bilinmelidir. Biz burada acil serviste hipertansif bir hastaya verilen dil altı kaptopril sonucu gelişen anafl aksi olgusunu sunuyoruz. Ayrıca bu durum çok fazla görülmediği için bu hatırlatmanın yararlı olacağı kanaatindeyiz. (JAEM 2010; 9: 185-6) Anahtar kelimeler: Acil servis, anafl aksi Abstract Anaphylaxis is a severe systemic hypersensitivity reaction characterized by multisystem involvement, which may include hypotension and airway compromise. Histamine especially, a mediator which is released from basophil or mast cells, has a great importance in the clinical state . As the condition can be fatal within a few minutes, it must be kept in mind and all clinicians must be aware of it. Especially in emergency departments, where many drugs are used, anaphlaxis can be frequently seen and all emergency department doctors must familiar with the treatment. We present a case of anaphylaxis that occurred following sublingual captopril for treatment of hypertension. We felt that it would be benefi cial to remind clinicians of sublingual captopril anaphlaxis although it is rarely seen (JAEM 2010; 9: 185-6)
doi:10.4170/jaem.2009.22932 fatcat:tydv2sniwfdshbbnzedcfw4d44