Alicja Nowakowska, Świat roślin w polskiej frazeologii, Wrocław 2005

Beata Kuryłowicz
2006 Białostockie Archiwum Językowe  
Wrocław 2005, ss. 232 Nikogo nie trzeba przekonywać, że rośliny odgrywają niebagatelną rolę w języku i kulturze, ponieważ od zawsze stanowiły ważny element codziennego życia człowiekadawały schronienie, były podstawą pożywienia, służyły jako lekarstwa, zaspokajały potrzeby estetyczne. Człowiek czerpał ze świata przyrody pełnymi garściami, ale nie pozostawał dłużny. Swój stosunek do świata roślin, swoje uczucia wobec flory oddawał w sztuce, literaturze, architekturze, a przede wszystkim w
more » ... Nic więc dziwnego, że ten fragment świata wciąż stanowi ciekawy obszar poszukiwań badawczych dla językoznawców, szczególnie z kręgu kognitywizmu, kulturowej teorii języka i teorii językowego obrazu świata. Nie mniej interesujący jest dział nauki o języku, jakim jest frazeologia. Między innymi z tego powodu doczekała się ona bogatej literatury. Mimo to, jak słusznie zauważa Alicja Nowakowska, istotny fragment polskiej frazeologii motywowanej nazwami roślin, obejmujący ok. 2000 stałych konstrukcji wyrazowych, nie doczekał się wyczerpującego opracowania. Recenzowana praca wypeł nia zatem dotkliwą lukę w tej dziedzinie, ale nie jest to jedyny jej walor. Autorka zbadała niezwykle ciekawy materiał i sformułowała ważne dla wiedzy o języku wnioski. Monografia Alicji Nowakowskiej doskonale wpisuje się w nurt badań, który sama Autorka za Ewą Jędrzejko określiła jako "kognitywno-socjalno-kulturowy" (s. 11). Przedmiotem badań rozprawy są porównania, związki frazeologiczne i przysłowia ze składnikami wyrażonymi nazwami odnoszącymi się do roślin. Znalazły się tu konstrukcje frazeologiczne, w których nazwa rośliny jest równobrzmiąca z nazwą jej owocu (np. morela, wiśnia), z nazwą kwiatu danej rośliny (róża, lilia), nazwą produktu spożywczego otrzymywanego z tej rośliny ( ziemniaki, kapusta, chrzan). O takim rozstrzygnięciutwierdzi Alicja Nowakowskazadecydowała regularna wieloznaczność, cechująca tę grupę nazw, która sprawia, że często nie jest możliwe precyzyjne określenie znaczenia nazwy roślinnej w danej jednostce frazeologicznej, np. w zwrocie porównawczym siedzi jak fijołek w trawie
doi:10.15290/baj.2006.06.14 fatcat:rjmthfqf75gzrogm45tdik55qy