SON DÖNEM OSMANLI TOPLUMUNDA ORTAYA ÇIKAN DİNDARLIK TARTIŞMALARI BAĞLAMINDA MUSTAFA ÂSIM EFENDİ'YE GÖRE DİNDARLIK VE DİNSİZLİK

Ramazan TARİK
2020 İçtimaiyat  
Âsım. ÖZ Çalışmamızda, Osmanlı'nın son döneminde toplumda oluşan dindarlık tartışmaları, o dönem İslamcı dergilerde yayımlanan çalışmalar bağlamında ele alınacaktır. Öncelikle kavramın ortaya çıkışı tahlil edilecek olup daha sonra zikredilen çalışmalarda ortaya konan görüşlere yer verilecektir. Tanzîmât sonrası modernleşme sürecine giren Osmanlı toplumunda yetişen Mustafa Âsım Efendi'nin XX. yüzyıl başlarında dünyada gelişen dindarlık-dinsizlik kavramlarına bakışı, konuya ilişkin yazdığı
more » ... ı iki makale üzerinden değerlendirilecektir. Pozitif bilimin her alanda hâkimiyetini ilan ettiği ve bilim karşısında inanca yer kalmadığı kanaatinin oluştuğu dünyada savaşlar, yenilgiler ve buhranlarla meşgul olan Osmanlı entelijansiyasının dindarlık-dinsizlik algısını seçkin bir aydın örneği üzerinden yansıtılacaktır. Öncelikle Mustafa Âsım Efendi'nin hayatı ve ilmi kişiliği hakkında kısaca bilgi verilecektir. Mustafa Âsım Efendi'nin dindarlıktan ne kastettiğine değinilecek, dinsizlik, cehâlet ve küfür kavramlarına nasıl baktığına değinilecek, bu kavramlara bakışının dini ve sosyo-kültürel arka planına yönelik tespit çalışması yapılacaktır. Ayrıca dindarlık, deizm ve ateizm gibi güncel problemlerle XIX. yüzyıl sonu ve XX. yüzyıl başındaki modern dünyada yaşanan din-bilim çekişmesinin bir Osmanlı aydınının zihninde edindiği yer arasında bağlantı kurulacaktır. ABSTRACT A R T I C L E I N F O
doi:10.33709/ictimaiyat.812175 fatcat:xwjwymmugzcqlpedqq53nozxja