Karapınar Çevresinde Yeraltı Suyu Seviye Değisimlerinin Yaratmış Olduğu Çevre Sorunları

Mutlu YILMAZ
2010 Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi  
Özet: Yarı kurak bir iklime sahip olan Konya Kapalı Havzası'nda son yıllardaki kuraklığa ek olarak su ihtiyacı yüksek olan tarım ürünlerinin ekiminde görülen artış, havzadaki binlerce derin sulama kuyularının sayısının çoğalmasına neden olmuştur. Bunun sonucunda; yer altı su seviyesin de alçalma ve yeni obrukların oluşumu başta olmak üzere toprakta tuzlanma, pek çok bataklık ve kaynakların kuruması, çevredeki göllerin seviyelerinin düşmesi gibi çeşitli sorunlar ortaya çıkmaktadır. Araştırma
more » ... adır. Araştırma alanı olan Karapınar çevresinde son 33 yıl içinde (yılları arasında olmak üzere 19 çökme obruğu meydana gelmiştir. Obruk Platosu'na adını veren yüzden fazla obruk Kuaterner iklim döngülerine bağlı olarak işleyen doğal süreç sonucunda oluşmuş olsa da, yeni obrukların oluşmasında doğal süreçlerin yanında insanın önemli bir etkisi vardır. Yeraltı su akiferlerinden aşırı su çekiminin sürmesi halinde önümüzdeki yıllarda da yeni obrukların oluşması kaçınılmaz olacaktır. Ayrıca yeni oluşan obrukların ekonomik faaliyetlerin yoğun olarak yapıldığı (ulaşım, tarım vb.) ve nüfusun daha fazla olduğu güneye kayması ciddi sorunları da beraberinde getirecektir. Bu istenmeyen durumun önüne geçmek için sürdürülebilir olmayan tarımsal su yönetimi acilen terk edilmeli, bölgede yoğun olarak sulama ile yetiştirilen tarım ürünlerinin ekim alanları kısıtlanmalıdır. Ayrıca kontrollü ve yeraltı su seviyesinin daha da düşmesini engelleyecek su yönetimi planı hemen uygulanmaya konulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Karapınar, Yeraltı suyu seviye değişimi, Topraklarda tuzlanma, Obruk, Sulak alanlar. Abstract: In the recent years, an increase in agricultural product planting which needs high irrigation as well as drought in Konya endoreic basin with a semiarid climate has led to an increase in the number of a thousand of deep irrigation wells in the basin. There is an excessive drawdown higher than aquifer capacity from those wells, most of which are illegal. As a result, ground water settling brings new issues such as new sinkholes, salty soil, dried moors and sources and lowering water level in the lakes nearby. Over the last 33 years , around Karapınar, 19 collapse sinkholes have been formed and 13 of them occurred between 2006-2009. Although more than one hundred sinkholes after which Obruk Plateau is named were formed in a natural process based on Quaternary climatic cycles, man has a great influence on the formation of new sinkholes as well as natural processes. In the near future, formation of new sinkholes will be inevitable if excessive water drawdown continues. Additionally, shift of newly formed sinkholes to the south with an intense population where economic activities take place (transportation, agriculture etc.) will bring serious problems. In order to prevent this undesirable case, unsustainable agricultural irrigation method must be quit and instead of this, a controlled water management plan to prevent low ground water levels must be practiced immediately.
doi:10.1501/csaum_0000000033 fatcat:v5tpcfq2e5acbjln5wr4oadnhm