Dökmeciler Mescidi Özelinde 16. Yüzyıl Eyüp Mescitlerinin Koruma Sorunları

Nil Orbeyi
2019 Kocaeli Üniversitesi Mimarlık ve Yaşam Dergisi  
Öz Bu çalışma ile Eyüp'teki 16. Yüzyıla tarihlenen kırma çatılı mescitlerin koruma sorunları incelenmiştir. Sur dışındaki ilk yerleşim olan Eyüp, tarihsel süreçte somut ve somut olmayan kültürel mirası ile İstanbul'un önemli bölgelerinden biri olmuştur. Bu mirasın korunmasına yönelik adımlardan ilki olan kentsel sit alanı sınırları 15.01.1977 tarih ve 9591 sayılı Gayrimenkul Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu kararı ile belirlenmiş ve alandaki tarihi eserler tespit ve tescil edilmiştir. Bu
more » ... ilmiştir. Bu tarihten günümüze kadar koruma alanında yapılan pek çok çalışmaya rağmen bölgedeki tarihi yapılar çevresel ve fiziksel faktörlerin yanı sıra yeterli koruma bilincine sahip olmayan kullanıcı ve uygulayıcıların tehdidi altındadır. Mescitlerin çoğu; niteliksiz ekler (mekan, rüzgarlık, saçak vb), kendi imkanları ile bakım ve onarım yapılmaya çalışılması ve yapıyı güzelleştirme çabaları ile yapılan müdahalelerle, malzeme, biçim ve/veya üslup özellikleri açısından değişime uğramış, özgün kimlikleri zedelenmiştir. Bu çalışmada öncelikle bölgede 16. yüzyılda inşa edilmiş benzer durumdaki kırma çatılı mescitler tespit edilmiştir. Çalışma kapsamına alınan on iki mescidin bu duruma gelmelerindeki süreç ve koşullar tartışılarak koruma sorunları incelenmiş, sürdürülebilirliklerinin sağlanarak özgün kimlikleri ile geleceğe aktarılabilmelerine yönelik çözüm önerileri geliştirilmiştir. Abstract In this study, conservation problems of masjids with hipped roof dated 16th century in Eyüp were investigated. Eyüp, the first settlement outside the city wall, has been one of the important regions of Istanbul with its tangible and intangible cultural heritage. The first stage for the protection of this heritage, the urban site boundaries were determined by the decision of the Supreme Council of Real Estate and Monuments, No. 9591 of 15.01.1977, and the historical monuments in the area have been identified and registered. Despite many studies in the field of conservation since this date, the historical structures in the region are threatened by environmental and physical factors as well as users and practitioners who do not have sufficient protection awareness. Most of the masjids are unqualified additions (space, windbreak, eaves, etc.), attempts to make maintenance and repair by their own, interventions made with the efforts to beautify (!) the structure, material, form and/or stylistic features have been changed and their original identities have been damaged. In this direction, firstly, similar hipped roofed masjids, which were built in the region in the 16th century, were identified. Preservation problems were examined by discussing the process and conditions of the twelve masjids included in the scope of the study, and solutions were developed to ensure their sustainability and transfer them to the future with their original identities.
doi:10.26835/my.541768 fatcat:pjd6gt7365eqpngwlihysrpk7m