Kierownicza siła młodego pokolenia czy dodatek do aparatu partyjnego? - Dyskusja działaczy po rozwiązaniu ZMP

Joanna Sadowska
2004 Studia Podlaskie  
Związek Młodzieży Polskiej był symbolem systemu stalinowskiego, w okre sie jego istnienia traktowany był jako ucieleśnienie idei socjalizmu, po 1956 r. uzna no go za najdobitniej szy przykład wypaczeń tego ustroju. Powstał w roku 1948, w tym samym czasie gdy aktywizowało się tak zwane drugie podziemie, czyli fala oporu narastająca po rozbiciu podziemia zbrojnego i legalnej opozycji. Tworzyli je młodzi ludzie wychowani na legendzie Armii Krajowej , którzy urodzili się zbyt póź no, aby włączyć
more » ... no, aby włączyć się do konspiracji w czasie wojny lub tuż po jej zakończeniu. Po wstawały setki grup złożonych często przez kolegów z podwórka lub szkoły; którzy pisali na murach antykomunistyczne hasła, drukowali ulotki, rzadziej sięgali po broń. Prędzej czy później trafiali w ręce UB. Postawy młodzieży niepokoiły wł adze, które za nagłą konieczność uznały rozpoczęcie ofensywy ideologicznej w celu wy chowania nowego, socjalistycznego człowieka. Młode pokolenie miało być podda ne nie tylko pełnej kontroli, ale też gł ębokiej indoktrynacj i, praniu mózgów w celu zajęcia pożądanych przez władze postaw, które pozwoliłyby spokoj nie patrzeć w so cjalistyczną przyszłość. Zadanie to powierzono w pierwszej kolej ności szkole, a z myślą o przyszłych aktywistach postanowiono powołać specjalną organizację młodzieżową, niepodobną do żadnej z dotychczas istniejących, wielką i silną. Organizacje skupiające młodzież w Polsce po 1945 r. w większości wywodzi ły się z tradycj i przedwoj ennych, choć komuniści stopniowo starali się je zawłasz czyć, tak jak to działo się też z partiami politycznymi. Tak i los spotkał Związek Młodzieży Wiej skiej "Wici", który podporządkowany został koncesjonowanemu Stronnictwu Ludowemu, czy Organizację Młodzieżową Towarzystwa Uniwersyte tów Robotniczych (OMTUR) związaną z PPS i stanowiącą największe zagrożenie dla pozycji komunistycznego Związku Wa lki Młodych. Dużo mniej lewicowe oblicze miał Związek Młodzieży Demokratycznej (ZMD), ale tak jak jego patron -Stron nictwo Demokratyczne, pozbawiony był większych wpływów. Po woj nie wyszedł z konspiracji Związek Harcerstwa Polskiego, organizacja niepolityczna, ale z bar dzo wyraźnym obliczem ideowym, nieprzystającym do nowej rzeczywistości. Do c za-
doi:10.15290/sp.2004.14.06 fatcat:4i5mq26qjfhixicw7k7phfr24u