İbn Haldun'un "Mukaddime"'si Bağlamında Hadis Tahlil ve Tevil Yöntemleri

Bahattin AKBAŞ
2017 Turkish Studies  
ÖZET Bu makalede İbn Haldun'un Muakaddime'si bağlamında hadislerin anlaşılması ve yorumlanması konularındaki özgün yaklaşımları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çok yönlü/velud bir âlim olan İbn Haldun'un Sünnet ve hadislere ilişkin yaklaşımları, ihtilafu'l-hadis ve müşkilü'lhadis bağlamında hadisleri tavzihi, hadisi anlama, tahlil ve tevil yöntemleri üzerinde durulmuştur. İslam dünyasında hadislerin doğru anlaşılması ve yorumlanması ve hadislerin delaletlerini tavzih hususunda önemli çalışmalar
more » ... a önemli çalışmalar ortaya konulmuştur. Hadisleri anlama ve yorumlama mevzuunda yeni yaklaşımlar geliştirmenin ve bazı olgu ve gerçekliklerden istifade etmenin önemi açıktır. İbn Haldun da hadis tahlil ve tevilleri ve sosyal gerçeklik ve toplum bilimden istifade etmesi yönleri ile öne çıkmış, önemli yaklaşımlar ortaya koymuştur. İbn Haldun tarih, medeniyet tarihi, tarih felsefesi alanlarında yoğunlaşmış olmakla birlikte çağındaki ilimler ve özellikle İslami ilimler konusunda tetebbuatta bulunmuş bir ilim insanıdır. İslam medeniyetini ele almış, bu alanda bilginin üretimi ve tasnifi, ilimlerin gelişimi ile ilgili değerlendirme ve gözlemlerde bulunmuştur. İbn Haldun Mukaddime'sinde Ümranda var olan, tasavvuru şekillendiren nakli/şeri ilimleri değerlendirmeye çalışmıştır. Hadis ilmi ile ilgili münhasıran değerlendirmelerde bulunmuş, hadis yorum, tevil ve tahlilleri ile anlama odaklı çabalar ortaya koymuştur. Çalışmada İbn Haldun'un yaklaşım, yorum ve tespitlerinin günümüz ilim insanlarına ve çalışmalarına ışık tutan yönleri üzerinde durulacaktır. Mukaddime ve hadis bağlamında "İbn Haldun'un El-Mukaddimesi'ndeki Hadis Bölümü" (Yılmaz, t.y.) adlı makale Mukaddime'nin ilimler kısmındaki hadis ilimleri bölümüne yöneliktir. "İbn Haldun'un Mukaddime Adlı Eserinde Hadîs İlimleri ve Hadîs-Sosyoloji İlişkisi" (Köktaş, 2003) adlı makale ise hadis-sosyoloji ilişkisi bağlamında ele alınmış olup İbn Haldun'un bazı hadisleri sosyolojik izahına yöneliktir. Bu makalede ise İbn Haldun'un çeşitli yönleriyle
doi:10.7827/turkishstudies.12742 fatcat:uj3kxincljgbbis4pvthddowoy