"Mind the Gap" bij euripides en Stefan hertmans, Medea tussen mythe en tragedie, tussen begin en einde van de Westerse geschiedenis

Freddy Decreus
2019 Documenta  
Medea tussen mythe en tragedie, tussen begin en einde van de Westerse geschiedenis Freddy DECREUS Het verhaal van de barbaarse Medea is net zoals dit van de Argo, het schip dat haar naar de 'beschaafde' wereld bracht, een bron van inspiratie geweest voor duizenden kunstenaars. Deze Colchische prinses genoot een eeuwenlange belangstelling in het theater 1 en in de filosofie, in de roman en in de poëzie2, in de schilderkunst3 en in de film 4 . Was zij niet tegelijk mens en god, vrouw en heks,
more » ... ermoordenares en in de steek gelaten echtgenote, indringster en vreemdelinge, een voorbeeld van de achterdochtige manier waarop Oost en West met elkaar omgaan? Intrigerend is ondertussen de vraag waarom deze tragedie nu precies vandaag weer een uitgesproken succes kent. Heeft het te maken met de veranderde politieke realiteit waarin de Andere (als persoon en gemeenschap) nadrukkelijk aan bod komt, met het erkennen heden ten dage van zovele soorten Vreemdheid, met het niet kunnen vermijden van.zovele vormen van anti-verlichtingsdenken in een eeuw die zou moeten bol staan van wetenschappelijke en rationele oplossingens, of met het slordig functioneren van gerecht en gerechtigheid en dus uiteindelijk met het onvoldoende . antwoord dat op het blijvende geweld gegeven kan worden? Onze reflecties hierover willen we situeren. in het spanningsveld tussen twee belangrijke kennisvelden, twee existentiële houdingen die zich zowel in het verleden als in het heden laten voelen, de mythe en de tragedie. Het verhaal van Medea situeert zich volop in een mythisch bewustzijn dat de oudste verbeeldingslagen van de Griekse wereld tot uitdrukking brengt, maar het wordt pas op scherp gesteld in het midden van de vijfde eeuw. De twintigste eeuw heeft met deze Griekse periode minstens gemeen dat beide kennisinstrumenten, de mythe en de tragedie, weer bijzonder actueel zijn geworden: de mythos provoceert sinds Nietzsche weer de logos, en de tragedie, de esthetische constructie bij uitstek om het tragisch gevoel van de eindigheid van de mens te bevragen, doordringt zelfs de postmoderne levenservaring6.
doi:10.21825/doc.v20i2.10225 fatcat:6ekysuvxvvadxo43i6x4rvx7jy