Utkantjentene sin stille revolusjon 1 Kåre Heggen

Tidsskrift For Ungdomsforskning
2002 unpublished
Det har skjedd omfattande endringar i rekrutteringa til vidare-gåande og høgre utdanning dei siste tiåra. Frå tidlegare studiar veit vi at kvinnene no søkjer utdanning i mykje større grad enn menn. Denne artikkelen dokumenterer at ungdom frå utkant-fylke og-kommunar søkjer utdanning i større grad enn unge frå sentrale strok. Det er jentene si utdanningssatsing som for-klarer denne skilnaden. Artikkelen diskuterer mulige forklarin-gar på fenomenet: endringar i ungdomsrolla, ein arbeidsmark-nad i
more » ... n arbeidsmark-nad i sterk endring. Også Giddens sine omgrep «emancipatory politics» og «life politics» blir trekte inn i denne diskusjonen. ei siste åra har det skjedd omfattande endringar i rekruttering til vidaregåande og saerleg høgre utdanning langs sentrum/periferi-aksen. Det vi med ei litt upresis nemning kan kalle norsk utkant-ungdom, ser ut til å føre an. I ein artikkel frå 1996 skreiv Ivar Frønes om «Revolusjon uten opprør», der han skildra utdanningsrevolusjonen hos jentene i kjølvatnet av den moderne kjønnsrevolusjonen. Også i desse nye utdanningsmønstra mellom sentrum og utkant er det dei unge kvinnene som fører an. Desse funna bryt klårt med klassiske rekrutteringsmønster til utdanning. Det er kasta opp ned på gamle tradisjonar der det var ungdom frå sentrale strok av landet, og helst menn, som dominerte i vidaregåande og høgre utdanning. Norsk ungdoms-og utdanningsforsking har i forun-derleg liten grad vore oppteken av og analysert desse endringane. Korleis kan dei tolkast? Vidare skulegang som elitefenomen Når det i vår tid berre er eit lite mindretal blant ungdom som avsluttar sku-legangen før dei har vore elevar minst 12-13 år, kan det vere vanskeleg å forstå at tilgangen på utdanning var heilt annleis for berre nokre tiår attende. Om vi går femti år attende, var det totalt vel ni tusen studentar D TIDSSKRIFT FOR UNGDOMSFORSKNING 4
fatcat:e7yqjyam5vfzlprvgti5nmydkm