Bazı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Verim ve Lif Teknolojik Özellikler Bakımından Değerlendirilmesi

Çetin KARADEMİR, Emine KARADEMİR, Uğur SEVİLMİŞ
2017 Yüzüncü Yil Üniversitesi Tarim Bilimleri Dergisi  
Özet: Bu çalışma GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi (GAPUTAEM) pamuk ıslah programı ile geliştirilen yeni pamuk hatlarının kontrol çeşitlerle kıyaslanması, verim ve lif teknolojik özelliklerinin belirlenmesi ve öne çıkan genotiplerin tespit edilmesi amacıyla Diyarbakır'da 2012-2014 yılları arasında yürütülmüştür. Çalışma 20 adet hat/çeşit ile tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüş, denemede 17 adet yeni genotip ile 3 adet kontrol çeşit
more » ... trol çeşit (Stoneville 468, ADN P 01 ve GW-Teks) materyal olarak kullanılmıştır. İncelenen tüm özellikler bakımından genotipler arasında önemli farklılıkların bulunduğu, kütlü pamuk verimi, lif kopma dayanıklılığı ve ilk el kütlü oranı hariç tüm özelliklerde yıllar arasındaki farklılığın önemli olduğu belirlenmiştir. Yıl x çeşit interaksiyonu ise kütlü pamuk verimi, lif verimi ve ilk el kütlü oranı özelliklerinde önemli bulunmuştur. Üç yıllık veriler incelendiğinde denemede yer alan genotiplerin kütlü pamuk veriminin 318.15 kg da -1 ile 385.09 kg da -1 arasında değiştiği, en yüksek verimin sırasıyla MSR06-2-1, TSPXTLX06-1-75 ve SC-9-2 genotiplerinden elde edildiği, lif verimi bakımından ADN P 01 kontrol çeşidinin 156.40 kg da -1 ile en yüksek değeri gösterdiği tespit edilmiştir. Yeni geliştirilen hatların ilk el kütlü oranı yönü ile kontrol çeşitlerden daha yüksek değerler gösterdiği saptanırken, çırçır randımanında Stoneville 468 çeşidi en yüksek değeri göstermiştir. Lif inceliği yönünden tüm genotipler ideal incelik değerinde yer alırken, lif uzunluğu ve lif kopma dayanıklılığı bakımından GW Teks, ÇG 9 ve SET 34 genotiplerinin üstün değerler gösterdikleri belirlenmiştir. Abstract: This study was carried out to determine promising lines and compare novel cotton lines, which are developed by GAP International Agricultural Research and Training Center (GAPUTAEM) cotton breeding program, with control cultivars in terms of yield and fiber technological properties. The investigation carried out in Diyarbakır during 2012-2014 cotton growing season. The experiment was arranged as a randomized complete block design with four replications, 17 novel lines and 3 control varieties (Stoneville 468, ADN P 01, and GW-Teks) totally 20 genotypes were used as material. There were significant differences among genotypes in terms of all investigated characteristics. Year differences were significant for all traits except seed cotton yield, fiber strength and first picking percentage. On the other hand, year x variety interaction was significant for seed cotton yield, lint yield and first picking percentage. The results of three years showed that the genotypes' seed cotton yield was changed from 318.15 to 385.09 kg da -1 , The highest yield was obtained from MSR06-2-1, TSPXTLX06-1-75 and SC-9-2, respectively. In addition, ADN P 01 (control cultivar) had highest lint yield by 156.40 kg da -1 . New developed lines had higher first picking percentage values then control cultivars. On the other hand, Stoneville 468 had highest ginning percentage value. All of the genotypes had ideal fineness values, GW Teks, ÇG 9 and SET 34 genotypes showed superior values in terms of fiber length and fiber strength.
doi:10.29133/yyutbd.271024 fatcat:6fvu4tvkvvgeveq64d62cpqvs4