Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (ERZSOSDE) IX-I: 231-242 [2016] VZA İLE İŞLETMELERDE ETKİNLİĞİN ÖLÇÜLMESİ: BİST GIDA, İÇKİ VE TÜTÜN SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA MEASUREMENT OF EFFICIENCY IN THE BUSINESSES WITH DEA: AN APPLICATION ON THE FOOD, BEVERAGE AND TOBACCO INDUSTRY IN THE BIST

Abdulkadir Kaya, Ali Çoşkun, Öğr Gör, Atatürk Üniversitesi, Pasinler
unpublished
ÖZET: İşletmeler ulusal ve uluslararası piyasalarda rekabet edebilmek ve sürekliliklerini sağlayabilmek için etkin olup olmadıklarını, etkin değilseler hangi alanlarda eksikliklerinin bulunduğunu tespit ederek tedbir almalıdırlar. Bu çalışmanın amacı, BİST Gıda, İçki ve Tütün sektöründe son on yılda pay piyasasında işlem gören 17 işletmenin, küresel finansal kriz sonrası 2009-2013 yıllarındaki beş girdi ve iki çıktı birimiyle etkinliğinin, Veri Zarflama Analizi (VZA), çıktı odaklı CCR modeliyle
more » ... daklı CCR modeliyle belirlemektir. Çalışmanın sonucunda KRVTS ve KNFRT işletmeleri tüm yıllarda etkin çıkmış, beş yıllık sürede tüm yıllarda etkin olmayan işletme bulunamamıştır. ABSTRACT: In order to provide continuity and to compete in national and international markets, businesses should identify if they are active, if not they should take measures by identifying in which area they have deficiency. The aim of this study is to determine the activity of 17 business traded in the market share in the last ten years in the industry of BIST Food, Alcoholic and Tobacco with Data Envelopment Analysis (DEA), the output-oriented CCR model. Results of the study show that KRVTS and KNFRT companies are active in all the years, in five years' time, it hasn't been company which are inactive in all years. 1. GİRİŞ Yirminci yüzyılın son yirmi yılında yaşanan teknolojik gelişmeler ve küreselleşme ile işletmelerin faaliyet gösterdikleri iş kolları ve endüstrilerinin pazarları ulusal sınırları ortadan kalkmış ve finansal küreselleşme ile de finansal piyasalar birbirleriyle entegre olmuştur. Küreselleşme ile birlikte üretimin yeniden tasarlanması, diğer ülkelerdeki teknolojik hamlelerin yeniden yorumlanması, aynı tür tüketim mallarının bütün dünyada kullanıma başlanması, finansal piyasaların yaygınlaşması ve demokrasi taleplerinin yaygınlık kazanması gibi gelişmeler ortaya çıkmıştır. İşletmeler küresel bir köy olarak ifade edilen dünyada birçok güçlü işletme ile rekabet etmek zorunda kalmıştır. Ayrıca, finansal piyasalarında küreselleşmesiyle işletmeler daha uygun koşullarla borçlanmalara gidebilmelerine ve finansal yapılarını yeniden düzenlemelerine olanak sağlamıştır. İşletmeler yaşanan bu gelişmelerle günümüzde tüm üretim girdilerini optimum düzeyde tutarak işletme amaçlarına ulaşmak ve ihtiyaç duyduğu varlıkları temin edeceği fonlar için de uygun bir sermaye yapısı oluşturmak zorunda kalmıştır. 2007 yılında Amerika'da başlayan ve 2008 yılında tüm dünyayı etkisi altına alan finansal küresel kriz sonrasında işletmelerin gerek finansal yapılarında gerekse ekonomik yapı ve faaliyetlerinde etkinliğin daha fazla ön plana çıkmasına neden olmuştur. Artan rekabet koşulları ve küresel finansal kriz sonrası yaşanan ekonomik daralmalar sonucunda, işletmelerin daha kaliteli mallar piyasaya sunmak ve daha düşük kâr marjlarıyla faaliyet göstermeleri yanında * Yrd.Doç. Erzurum Teknik Üniversitesi İİBF İşletme Bölümü
fatcat:g2ntlxx3ife7xppgu7deekwn64