Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις στην ιστοριογραφία του Αγώνα [article]

Γεώργιος Σπ. Πλουμίδης, University Of Ioannina
2020
Πιστεύω δτι δέν θά ήμουν ύπερβολικός άν ισχυριζόμουνα δτι άν καί έχουν παρέλθει εκατό πενήντα χρόνια άπό τότε πού ξέσπασε ή Ελληνική Ε π α νά σταση, τό θέμα αύτό δέν επαψε νά ενδιαφέρει άμεσα άλλα και νά θέλγει, θά έ λεγα, τούς ιστορικούς άλλά καί δλους τούς "Ελληνες, δπως καί τούς Βαλκανίους. Καί. το γεγονός αύτό οφείλεται, νομίζω, σέ δυο λόγους : άφενός στο τε ράστιο μωσαϊκό των πολιτικών, κοινωνικών κ.λ. καταστάσεων καί φαινομένων πού παρουσιάζουν τά έπτά χρόνια τοϋ 'Αγώνα, πράγμα πού μάς
more » ... , πράγμα πού μάς επιτρέπει νά δοΰμε στίς ρίζες τους καί στήν πρώτη έξέλιξή τους πολλά, τά περισσότερα θά έλεγα, χαρακτηριστικά τοϋ νεότερου έλληνικοϋ βίου (μέ προεκτάσεις καί στό γειτονικό μας χώρο) καί άφετέρου στήν ιστορική καί ψυχολογική αμεσότητα πού εξακολουθεί νά έχει γιά τό μισό, ίσως καί παραπάνω, μέρος των κατοίκων τής χώρας μας ή 'Απελευθέρωση άπό τον τουρκικό ζυγό, αν σκεφθοΰμε δτι μόλις πριν άπό έξήντα χρόνια έληξε ούσιαστικά ή Τουρκοκρατία γιά την "Η πειρο, Μακεδονία καί Θράκη, μέ τήν άνταλλαγή των πληθυσμών, σέ τρόπο ώ στε νά υπάρχουν άκόμη άνάμεσά μας πάμπολλοι πού έχουν προσωπικά βιώμα τα άπό τήν έποχή εκείνη. Δέν έχει λοιπόν τελειώσει βιολογικά, θά λέγαμε, ά κόμη τό *21. Ζ εΐ καί προκαλεΐ σέ δλους μας άμεσες αντιδράσεις καί ποικίλα αισθήματα, ένώ άπό τήν άλλη πλευρά εξακολουθεί νά αποτελεί αντικείμενο έρευνας καί μελέτης γιά τούς επιστήμονες. Γ ιατί δλες οί πτυχές τής περιόδου τοϋ 'Αγώνα προσφέρουν άκόμη πολλά περιθώρια γιά νά γίνουν ειδικευμένες ερ γασίες σέ βάθος καί σέ συνθετική μορφή, γιά πρόσωπα, γιά θεσμούς, γιά πο λεμικά γεγονότα ή γιά τις διάφορες πτυχές τής διπλωματίας τής εποχής. Στό άρθρο μας αύτό θά παρουσιάσουμε ορισμένα προβλήματα τής ελλη νικής 'Ιστοριογραφίας τοϋ 'Αγώνα1 καί ειδικότερα τις άπδψεις πού εκφράζουν τρεις Ιστορικοί γύρω άπό τήν τοποθέτηση των Μ. Δυνάμεων τής εποχής άπέναντι στήν Ελληνική 'Επανάσταση. Τό πρώτο βιβλίο, μέ άξιώσεις ιστορικής 1. 'Ο Τ. Γριτσόπουλος ('Ιστοριογραφία τοϋ Ά γώ νο ς, «Μνημοσύνη» 3 (1970 -1 9 7 1 ), σελ. 33 -2 53) ϊχ ει προβεϊ σέ έκτενή περιγραφή των άπομνημονευματικών καί ιστορικών £ργων της περιόδου της 'Επανάστασης. Ή εργασία αύτή είναι πολύ χρήσιμη, ώς βάση, γιά νά έπεκταθεϊ ή ϊρευνα σέ κριτική άποτίμηση των κειμένων. 1. Ί . Φιλήμονος, Δοκίμιον ιστορικόν περί της Ελληνικής Έ παναστάσεως, Ά θηναι 1859 -1861, τόμ. 4, σελ. 12.
doi:10.26268/heal.uoi.10147 fatcat:ql3w6k63mjawhj27hbh6zr6w5y