ÇAGDAŞ TÜRK TİYATROSU MÜZİGİNİN GELENEKSEL KAYNAKLARI

Nedim YILDIZ
1995 Tiyatro Ara  
Bu bildiride, geleneksel Türk müzikleri hakkında bir açılım yapılmaya ve bunların günümüz tiyatro uygulamalarında ele alınış biçimleri sergilenmeye çalışılacaktır. Bu konu çerçevesinde bazen geçmişte yapılan uygulamalardan da söz edilmekle birlikte asıl değinilecek noktayı, günümüz Türk tiyatrosu müziğinin oluşumuna etki eden anlayışlar oluşturacaktır. Türkiye'de tiyatro sanatı gibi müzik sanatı da belirli dönemlerde değişimler geçirmiş ve günümüze dek gelenekselolarak kuşaktan kuşağa
more » ... an kuşağa aktarılarak varlığını sürdüregelmiştir. Geleneksel kökenli bugüne ulaşan müzikler, sanat müziği ve halk müziği diye iki kola ayrılmaktadır. Halk müziği genel anlamıyla "toplumların bütün boyutlarıyla hayatından kaynaklanan, duygu, düşünce ve zevklerini işleyerek dile getiren, ait oldukları toplumların kültürünü yansıtan sözlü ve sözsüz ezgiler"! olarak tanımlanmaktadır. Bu anlamıyla halk müzikleri, sanatsal bir yaratı olmaktan çok insanların çeşitli durumlar karşısında kendilerini ifade aracı görünümündedirler. Nitekim, bu tür müziklerin değişik coğrafi bölge, değişik yöre ve değişik etnik yapıya ,göre farklılık göstermeleri. bunun bir göstergesidir. Geleneksel müziklerin diğer kolu olan sanat müziği ise başlangıcı ve kaynağı konusunda çeşitli bulgular ve görüşler ileri sürülmekle birlikte, belirli işlevleri ve sistemi olan, bestecisi belli, kendine özgü çalgılarla icra edilen ve günümüze kadar değişim süreçleri geçirerek sürdürülegelen bir türdür. Osmanlı İmparatorluğu döneminde padişahların ve saray çevrelerinin desteğiyle önemli atılımlar yapan bu müziğin, halk müziğinin tersine sanatsal kaygılarla yapıldığı bilinmektedir.
doi:10.1501/tad_0000000201 fatcat:ftahova6sjbnxn7stz5pftvkou