Osmanlı Devleti nin I. Dünya Savaşı Dönemi Sürgün Politikası: Beyşehir Kazası Örneği

Hüseyin Muşmal, Hasret Gümüş
2020 History Studies International Journal Of History  
Öz: Avrupalı Devletlerin sömürgecilik yarışı 1914'te başlayan I. Dünya Savaşı ile son buldu. Osmanlı Devleti savaş başladıktan bir süre sonra 1 Ekim 1914 tarihinde kapitülasyonları kaldırdığını duyurdu. Böyle büyük bir savaşa katılmak istemeyen Osmanlı savaşın başında tarafsızlığını ilan etmiş olmasına rağmen 2 Kasım 1914 tarihinde İttifak bloğunda bu savaşa girmek zorunda kaldı. Bu sırada İtilaf Devletleri vatandaşları Osmanlı hükümetine karşı muhasım devlet tebaası problemi olarak ortaya
more » ... . Diğer taraftan da bu kişilerin tâbi olduğu Fransa, İngiltere ve Rusya Osmanlı'nın asker sevk etmediği limanlarını bombalayarak hukuk ihlali yapmış ve bunun yanı sıra Osmanlı vatandaşlarını esir almıştı. Osmanlı, İtilaf Devletlerinin hukuk ihlallerine karşı muhasım devlet tebaasını misilleme politikasına dayanarak sürgün etmeye başladı. Ayrıca muhasım devlet tebaasından casusluk faaliyetlerinde bulunanlar da sürgün edildiler. Muhasım devlet tebaasının sürgüne gönderileceği yerlerin, askeri güzergâhlardan uzak ve coğrafi şartların yaşam standartlarına uygun olması gerekmekteydi. Bu noktada Konya'ya bağlı Beyşehir Kazası'nın ikliminin diğer iç vilayetlere göre daha ılıman olması ve fizikî koşullarının kazaya korunaklı bir yapı kazandırması Beyşehir'i esirlerin sürgün edilebileceği uygun bir merkez haline getirmekteydi. Bu çalışmada Beyşehir Kazası'nın sürgün yerleri açısından önemi üzerinde durulduktan sonra buraya yapılan sürgünler ve esirlerin kazadaki sürgün yılları Başkanlık Osmanlı Arşivinden elde edilen belgeler ışığında ele alınmaktadır. Sonuç kısmında ise hükümetin bu uygulamalarının amacına ulaşıp ulaşmadığına dair bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır. Abstract : Colonical competion of Europen States resulted in World War I which began 1914. The Ottoman Empire announced that it removed the capitulations from 1 October  Bu çalışma Prof. Dr. Hüseyin Muşmal ve Hasret Gümüş tarafından 6-8 Ekim 2017 tarihleri arasında Beyşehir'de düzenlenen II. İnternational Congress of Beysehir and Its Vicinity (ICBEY-2017) isimli kongrede sunulmuş olan "Osmanlı Devleti'nin Son Dönemlerinde Beyşehir Kazasına Yapılan Sürgünler" isimli tebliğin geliştirilmesi ile hazırlanmıştır.
doi:10.9737/hist.2020.910 fatcat:m5odhak5dffa3ggyowghwmdyyy