Raporty z badań/Case Reports Urszula Ordon

Akademia Długosza, Częstochowie
unpublished
Wstęp W obecnie funkcjonującym systemie edukacyjnym poszukuje się optymalnych metod pracy z dzieckiem umożliwiających pełne wykorzy-stanie jego potencjału rozwojowego oraz skuteczną i atrakcyjną organi-zację procesu dydaktyczno-wychowawczego, sytuujących dziecko jako podmiot i aktywnego współuczestnika działań edukacyjnych. Eksponuje się zmianę systemu pracy nauczyciela z uczniem-od tradycyjnego, opar-tego przede wszystkim na przekazie wiedzy i kontroli, do bardziej otwar-tego i przyjaznego
more » ... cku. Istotę kształcenia, jak pisze A. Marszałek 1 , upatruje się w powszechnej aktywizacji uczniów. Zgodnie ze współcze-snym stanem wiedzy psychologiczno-pedagogicznej, materiał nauczania podany w gotowej formie w niewielkim stopniu aktywizuje uczniów i nie sprzyja podnoszeniu efektywności przyswajania wiedzy. Wykorzystanie metod aktywizujących przez nauczycieli przedszkoli i klas I-III-raport z badań Research Findings Pertaining to the Use of Activating Methods by Preschool Teachers in Years I-III 130 W wielu opracowaniach naukowych podkreśla się, iż szczególnie ważny jest sposób pracy z dzieckiem na poziomie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Etap ten uznawany jest za szczebel propedeutyczny, przygotowujący do systematycznej nauki w dalszych klasach szkoły pod-stawowej. Swoistość procesu kształcenia w tym okresie polega, w ujęciu Jolanty Karbowniczek, na holistycznym, wielokierunkowym i bogatym w treści systemie nauczania i uczenia się. Ten wyjątkowo sensytywny etap edukacyjny określa się następująco: "Edukacja ta odnosi się do szczegól-nej elastyczności psychiki dziecka w tym wieku. Okres wczesnoszkolny to czas kształtowania kariery edukacyjnej człowieka, jego przyszłej pozy-cji społecznej, motywacji do nauki oraz trudnej sztuki wyboru wartości, w wyniku czego uczniowie zaczynają funkcjonować w realnym świecie zewnętrznym" 2. Na poziomie edukacji elementarnej mamy do czynienia z intensyw-nym kształtowaniem się osobowości i charakteru jednostki. Ważnym zada-niem nauczyciela staje się właściwy dobór treści wychowawczych i odpo-wiedni sposób ich realizacji, a zatem dobór adekwatnych metod. Jak wykazuje analiza literatury przedmiotu oraz praktyka pedagogiczna, obok tradycyj-nych metod kształcenia w procesie edukacyjnym w przedszkolu i w klasach I-III, pełne uzasadnienie znajduje wykorzystywanie metod aktywizujących. Pojęcie, klasyfikacja i walory metod aktywizujących Współczesna szkoła posługuje się różnorodnymi sposobami pracy dydaktyczno-wychowawczej. Cz. Kupisiewicz definiuje metodę naucza-nia jako "[...] celowo i systematycznie stosowany sposób pracy nauczyciela z uczniami, umożliwiający uczniom opanowanie wiedzy wraz z umiejęt-nością posługiwania się nią w praktyce, a także rozwijanie zdolności i za-interesowań poznawczych" 3. Metody nauczania są więc celowo i systema-tycznie wykorzystywanymi sposobami pracy nauczycieli, których zadaniem jest wdrażanie dzieci do opanowania jak największej ilości informacji i umiejętne zastosowanie jej w codziennej rzeczywistości szkolnej i poza-szkolnej. Metody nauczania są ważnym elementem w procesie rozwija-nia wiedzy, zdolności i zainteresowań poznawczych uczniów. I. Adamek 4 zauważa, iż są one wyznacznikiem efektywności nauczania, a także jego atrakcyjności. We współczesnej edukacji wysoką rangę nadano idei podmiotowo-ści oraz kreatywności. Dokonując wyboru metod pracy dydaktyczno-Raporty z badań/Case Reports 2 J. Karbowniczek, Zintegrowana edukacja wczesnoszkolna z językiem angielskim, Warszawa 2012, s. 7. 3
fatcat:lcousdosy5atlhcdhky72qdiji