The Satirical Poems in Müteferrikât Part of the Dîvân Of Lâmi'î Chelebi

Aslı AYTAÇ
2011 Turkish Studies  
ÖZET XV. yüzyılın sonu ve XVI. yüzyılın başında yetişen LâmiǾî Çelebi manzum ve mensur olarak kırkı aşkın eser meydana getirmiştir. Şairin divanında ve Letâyif-nâme adlı eserinde hiciv içerikli manzumeler yer almaktadır. Bu manzumeler şikâyet, kınama, aşağılama gibi çeşitli amaçlarla yazılmışlardır. Çalışmamızda, LâmiǾî Çelebi Dîvânı'nın müteferrikât bölümünde bulunan hiciv manzumeleri içerikleri yönünden incelenerek şairin bunlarda hicvi ne yolla sağladığı, hicvi meydana getirirken ne tür
more » ... irirken ne tür kelimelere başvurduğu ve hangi söz sanatlarından faydalandığı üzerinde durulacaktır. Anahtar Kelimeler: Lami'i Çelebi, hiciv, hecv, hicviye, mizah. ABSTRACT LâmiǾî Chelebi grown up between the end of XV th century and beginning of XVI th century created more than forty works as verse and prose. There are satirical poems in his works named as Dîvân and Letâyif-nâme. These poems have been written for such purposes as complaint, condemnation and denigrate. In this work; types of words that he used and the arts of poetry that he benefit from will be evaluated by investigating satirical poems in müteferrikât part of his Dîvân according to their contents. Arapça bir kelime olan "hicv/hecv" kelimesi "biriyle şiir yoluyla alay etme, şiir yoluyla birini gülünç hale koyma, yerme" 1 anlamındadır. Bugün Türkçede "yergi" 2 kelimesiyle karşılanan hiciv için, Arap edebiyatında "hicâ" 3 , Batı edebiyatında ise "satire" 4 terimi kullanılmaktadır. Divan edebiyatında kişilerin, olayların veya kurumların çeşitli sebeplerle yerildiği kaside, gazel, kıta, murabba, muhammes gibi nazım şekilleriyle oluşturulmuş manzumelere "hicviyye" adı verilir. Hicviyeler, methiyelerin karşısında yer aldığından, methiyeler gibi daha çok kaside şeklinde yazılmışlardır. 5 Sözlük anlamı "şaka, latife, eğlence" 6 olan müzâh/mizah kelimesi ise, edebî bir
doi:10.7827/turkishstudies.2381 fatcat:kqiwvkae2refnpouprbu3rgera