BOEKBESPREKINGEN

P. Verburg
1981 Maandblad Voor Accountancy en Bedrijfseconomie  
red.) VERANDERAARS VERANDEREN uitg. Samsom, 149 blz. prijs ƒ 24,50 door Prof. Dr. P. Ver burg Hoewel al enige tijd geleden verschenen, verdient dit boekje door middel van een boekbespreking onder de aandacht van onze lezers te worden ge bracht. Het getuigt van de dubbele betekenis van de ti tel. Veranderaars veranderen in de zin van: op het ondersteunen van veranderingsprocessen gerich te beroepsbeoefenaren helpen organisaties bij het onderkennen van de behoefte aan en bij het totstandbrengen
more » ... t totstandbrengen van veranderingen. Maar ook in de zin van: de beroepsbeoefenaren veranderen zelf, in de achtergrondfilosofie van hun werk, in de wij ze van werken, in de aard van de problemen en het type organisaties waarop zij zich richten. Het boek is geschreven ter gelegenheid van het vijf en twintigjarig bestaan van het Agogisch Insti tuut, Adviseurs voor Organisatie, door partners van dit instituut onder redactie van Verhallen, die zelf o.m. het inleidend arükel "Vijf en twintig jaar organisatie-advieswerk" schreef. In deze ontstaansgrond van het boek is tevens de beperking er van gelegen. Het behandelt niet de praktijk en de ontwikkeling van "het" organisa tie-advieswerk in Nederland, maar van het jubile rende instituut, d.w.z. van een groep professionals die het -zeer geschakeerde • beroep van organisa tie-adviseur in sterke mate vanuit een eigen optiek -agogisch of procesbegeleidend -uitoefenen. Dit blijkt o.m. ook uit een andere bijdrage van Verhal len in deze bundel over de agoog als organisatie adviseur, die geheel vanuit die optiek (en vanuit een zeer persoonlijke maatschappijvisie) is ge schreven. Het gaat in het kader van een boekbespreking van een werk als het onderhavige te ver om aan alle tien bijdragen uit deze bundel een beschou wing te wijden. Wij willen daarom volstaan met een korte aan duiding van de behandelde thema's om tenslotte bij een van die bijdragen iets langer stil te staan. De twee bijdragen van Verhallen zijn reeds ge noemd. Moleman geeft in een even persoonlijk getinte -verhandeling over "ritme en werkelijk heid" vanuit een aantal polariteiten een visie op de wijze waarop de adviseur zich in zijn relatie met de klant opstelt. Fonderie, Rümke en Van Praag geven interes santé beschouwingen over de problematiek van interorganisationele samenwerking in artikelen over de fusie van professionele organisaties en over de aanstaande integratie van het kleuter-en lager onderwijs. Rümke geeft in een bijdrage "Konfereren kan anders" enige praktijkvoorbeelden van de opzet van conferenties met alle deelnemers van een or ganisatie met een uitdrukkelijke bedoeling allen rechtstreeks bij een veranderingsproces te betrek ken. Rubinstein bespreekt de problematiek die voortkomt uit het feit dat in een organisatie-adviesproces twee aspekten te onderkennen zijn; een organisatiekundig en een veranderkundig aspekt, waarbij hij vooral op het veranderkundige aspekt dieper ingaat. Verhaaren geeft in een tweetal bijdragen enige beschouwingen over het veranderen op verschil lende niveaus (taktiek, strategie-en non-profit-organisaües) die gevolgen hebben voor inhoud, m e thodiek en uitgangspunten van het werk van orga nisatie adviseurs. Een vrij grote gevarieerdheid van meestal zeer leesbare artikelen die zowel voor adviseurs als voor hen die adviseurs wensen in te schakelen, aan te bevelen zijn. De meest interessante bijdrage in deze bundel acht ik die van Marx, getiteld: De Universiteit als organisatie in verandering; een aanzet tot progno se. Mijn interesse hiervoor vloeit niet alleen en zelfs niet in de eerste plaats voort uit het feit dat hier de universiteit het objekt van de beschouwing is, een objekt dat mij zeer ter harte gaat. Maar vooral acht ik deze bijdrage waardevol omdat zij een helder beeld geeft van de grondslagen van de "contingency-theory" die in de organisatietheorie in de plaats is gekomen van de eenheidsconceptie der klassie ke organisatiekunde en omdat zij een interessante illustratie geeft van de prognostische benadering. Voor een nadere omschrijving van dit begrip een paar citaten, waarin het wordt afgezet tegen de diagnostische benadering. "De diagnostische benadering wordt geken merkt door het opstellen van een diagnose, waar in bepaalde ondoelmatige processen en knelpun ten in het functioneren van een organisatie wor den geconstateerd en voorts oorzaken worden aangewezen in termen van factoren die beïnvloedm ab blz. 228
doi:10.5117/mab.55.16123 fatcat:bx2npss2svd5xb7crxdlsy2ctu