Verbetering van een gebitsprothese door middel van relining of rebasing

H.G. van Meegen
2011 Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde  
Wanneer de pasvorm van een volledige gebitsprothese is verminderd ten gevolge van voortschrijdende reductie van alveolair kaakbot kan een relining of rebasing zijn geïndiceerd. In de klinische praktijk bestaat enige spraakverwarring over de begrippen relining, rebasing en overzetting. Bij een relining wordt de ontstane ruimte tussen de mucosa en de prothesebasis opgevuld met een laag kunststof. Bij een rebasing of overzetting wordt ook het contact tussen de de mucosa en de prothesebasis
more » ... othesebasis verbeterd, maar nu door de volledige prothesebasis te vernieuwen. Drie specifieke vormen van relining en rebasing: aanpassing van de maxillomandibulaire relatie, dorsale uitbreiding van de bovenprothese en aanpassing van een over kappingsprothese op implantaten. Meegen HG van, Kalk W. Verbetering van een gebitsprothese door middel van relining of rebasing Ned Inleiding Reductie van de processus alveolaris bij edentate personen is een verschijnsel dat optreedt met een variabele snelheid, onomkeerbaar is en veelal leidt tot een vermindering in retentie en functie van de gebitsprothese (Tallgren, 1972). Niet in alle gevallen is het noodzakelijk een nieuwe gebitsprothese te vervaardigen omdat in een aantal gevallen een relining of rebasing uitkomst kan bieden. Dit artikel behandelt de indicaties voor relining en rebasing en het klinisch onderzoek naar de mogelijkheden van een voorspelbare behandeling met een relining of rebasing. Daarnaast worden 3 specifieke behandelingen met relining of rebasing toegelicht: allereerst een aanpassing van de gebitsprothese die leidt tot een verbetering van de verticale maxillomandibulaire relatie, vervolgens een dorsale uitbreiding van de bovenprothese en tot slot de relining of rebasing van een overkappingsprothese op implantaten. Terminologie en methoden Soms bestaat enige verwarring over wat precies het verschil is tussen een relining en een rebasing. Hoewel dit onderwerp recent al voor partiële gebitsprothesen aan de orde is geweest, wordt de essentie hier nogmaals aangegeven (De Baat et al, 2011). Bij een relining wordt de ontstane ruimte tussen de mucosa en de prothesebasis opgevuld met een laag kunststof. Bij een rebasing wordt ook het contact tussen de de mucosa en de prothesebasis verbeterd, maar nu door de volledige prothesebasis te vernieuwen. Hierbij blijven dus alleen de prothese-elementen behouden. In Nederlandse tandtechnische laboratoria gebruikt men hiervoor vaak de term 'overzetting' omdat bij een rebasing de prothese-elementen als het ware worden overgezet naar een nieuwe prothesebasis. Een relining kan zowel direct in de mond als indirect worden uitgevoerd. Bij een indirecte relining vindt de eigenlijke aanpassing plaats in het tandtechnisch laboratorium. Een rebasing laat zich alleen via een indirecte methode uitvoeren. Bij een indirecte relining en bij een rebasing moet de patiënt tijdelijk de gebitsprothese missen. De directe methode heeft tijdwinst als voordeel, maar levert een minder duurzaam resultaat op. Voor een directe relining is er een keuze tussen het gebruik van harde en zachte materialen. De harde variant is verkrijgbaar als autopolymeer of als lichthardende kunststof. De directe methode met de zachte variant wordt veel gebruikt als tijdelijke overbrugging in snel veranderende omstandigheden, zoals bij een immediate gebitsprothese of als voorbereidende behandeling voor de indirecte methode (Krol et al, 2011). Ook bij de indirecte methode bestaat een keuze tussen harde en zachte materialen. Dit artikel behandelt alleen de aanpassingen van gebitprothesen door middel van een indirecte relining of een rebasing met gebruik van harde materialen, vanwege het duurzame karakter daarvan. Klachten en indicaties Indien een relining of rebasing wordt overwogen, dient men niet alleen de kwaliteit van de gebitsprothese te beoordelen maar ook de klachten van de patiënt te inventariseren. Meestal zijn het immers de klachten van een patiënt die aanleiding geven om te onderzoeken of een relining of rebasing een mogelijke en zinvolle behandeloptie is. Het gaat daarbij veelal om klachten van esthetische of functionele aard die worden veroorzaakt door veranderingen in de mond ten gevolge van reductie van het alveolaire kaakbot of door veroudering of slijtage van de gebitsprothese. Ook kan het zijn dat een patiënt weliswaar nauwelijks klachten heeft, maar dat vanwege de aanwezigheid van irritatiefibromen een (tijdelijke, directe) relining is gewenst (Bergman, 1985). Ook een verandering van de verticale maxillomandibulaire relatie met als gevolg verlies van steun aan de aangezichtsmusculatuur kan aanleiding zijn een rebasing inclusief een verhoging van de maxillomandibulaire relatie te overwegen. Beoordeling gebitsprothese en indicaties Alvorens over te gaan tot een relining of rebasing wordt de kwaliteit van een gebitsprothese beoordeeld op afwijkingen in de occlusie, de maxillomandibulaire relatie, de pasvorm, de kunststof van de prothesebasis en de prothese-elementen. De beoordeling van de occlusie en articulatie is vooral gericht op de vraag of de maxillomandibulaire relatie correct is of moet worden aangepast. Kleine aanpassingen van de occlusie zijn door middel van een rebasing mogelijk als er
doi:10.5177/ntvt.2011.11.11167 pmid:22235517 fatcat:xipvhh3elvfclllbpwtbaf2kvq