Conformal radiotherapy of prostate carcinoma: Procedure description

Marko Erak, Biljana Bugarcic, Dragica Erak, Dragan Arandjelovic, Ilinka Nadj, Dusanka Tesanovic
2011 Medicinski pregled  
Med Pregl 2011; LXIV (1-2): 51-54. Novi Sad: januar-februar. Uvod Trodimenzionalna konformalna radioterapija (3D-CRT) danas je standardni oblik radikalnog lečenja klinički lokalizovanog karcinoma prostate i alternativa je radikalnoj prostatektomiji. Ona je široko prihvaćena metoda zračenja bolesnika s karcinom prostate, koja dozvoljava ozračivanje ciljnog volumena od interesa (prostata, semeni mehurići) višim dozama uz istovremenu bitniju poštedu okolnih zdravih tkiva (rektum, mokraćna bešika)
more » ... ego što je to moguće konvencionalnom dvodimenzijalnom (2D) tehnikom. Konformalna radioterapija predstavlja volumetrijsku vizuelnu simulaciju na osnovu snimaka kompjuterizovane tomografije (CT) sa svrhom definisanja tumora i rizičnih organa kod svakog bolesnika. Rezultati brojnih studija ukazuju na znatno smanjenje pojave akutnih nuspojava kad se primenjuje CRT kod bolesnika s karcinomom prostate. Na osnovu primene visokih doza zračenja postižu se odlični rezultati lečenja u ranim stadijumima raka prostate i unapređuju rezultati lečenja kod bolesnika s lokalno uznapredovalom bolesti. Tehnike zračenja karcinoma prostate dramatično su se promenile poslednjih godina. Umesto dosadašnjih konvencionalnih 2D metoda u lokalizaciji prostate, danas je CT karlice neophodan za precizno određivanje anatomskog položaja prostate, semenih mehurića, mokraćne bešike, rektuma i bulbusa penisa. Dobijeni podaci sa CT su značajni jer se veličina i oblik prostate, kao i njeni anatomski odnosi prema rektumu i mokraćnoj bešici u velikoj meri individualno razlikuju. Primena CT u planiranju radioterapije omogućuje dizajniranje 3D plana zračenja za svakog pojedinačnog pacijenta. S razvojem savremenih sistema za planiranje CRT (engl. Planning System) anatomske strukture karlice mogu se rekonstruisati trodimenzionalno na osnovu CT snimaka, što omogućuje bolju konformalnost između snopa zračenja i geometrijskog oblika tumora, uz minimalno ozračivanje okolnih zdravih tkiva. Poznajući individualne anatomske osobine svakog bolesnika, radioterapeut, u saradnji s medicinskim fizičarem, imaće pomoću ove tehnike uvid u visinu aplikovane terapijske doze koju će primiti prostata, ali i rizični radiosenzitivni organi: kukovi, mokraćna bešika, rektum i bulbus penisa. Prikaz procedure Konformalna radioterapija zahteva sofisticirane strategije pozicioniranja i imobilizacije, postavljanje pacijenta u poziciju najpodobniju za zračni tretman (treatment position) koja će omogućiti komfor pacijentu i pouzdanu reproducibilnost položaja [1]. Supinacioni položaj s blago savijenim kolenima i razmaknutim stopalima, uz upotrebu podmetača za kolena i fiksatora za stopala. Efikasnost konformalne radioterapije u velikoj meri zavisi od načina imobilizacije pacijenta. Prema projekciji laserskih snopova, na kožu pacijenta postav- PREGLEDNI ČLANCI REVIEW ARTICLES Institut za onkologiju Vojvodine, Sremska Kamenica Pregledni članci Klinika za radioterapiju Sažetak -Trodimenzionalna konformalna radioterapija danas je standardni oblik radikalnog lečenja klinički lokalizovanog karcinoma prostate i alternativa je radikalnoj prostatektomiji. Ona je široko prihvaćena metoda zračenja bolesnika s karcinom prostate. Konformalna radioterapija predstavlja volumetrijsku vizuelnu simulaciju na osnovu snimaka kompjuterizovane tomografije sa svrhom definisanja tumora i rizičnih organa kod svakog bolesnika. Na osnovu primene visokih doza zračenja postižu se odlični rezultati lečenja u ranim stadijumima raka prostate i unapređuju rezultati lečenja kod bolesnika s lokalno uznapredovalom bolesti. S razvojem savremenih sistema za planiranje konformalne radioterapije (engl. Planning System) anatomske strukture karlice mogu se rekonstruisati trodimenzionalno na osnovu snimaka kompjuterizovane tomografije, što omogućuje bolju konformalnost između snopa zračenja i geometrijskog oblika tumora uz minimalno ozračivanje okolnih zdravih tkiva. Poznajući individualne anatomske osobine svakog bolesnika, radioterapeut u saradnji s medicinskim fizičarem pomoću ove tehnike ima uvid u visinu aplikovane terapijske doze koje će primiti prostata, ali i rizični radiosenzitivni organi.
doi:10.2298/mpns1102051e pmid:21548269 fatcat:b6jg2zpdbvbu5gn2nkdwvndgrm