Platon Hare'a

Zbigniew Miłuński
1984 Etyka  
RECENZJE go", "naturalnego" rdzenia os'O;bowości człowieka. Dlaczego właśnie te pragnienia, które wykazują szczególną oporność wolbec zabiegów psychoterapi1 i kognitywnej mają voz·strzy1gać o tym, co· raojona. lne, a co nie, a taJkże -co więcej -co moralne, a co nie? Wskaza łem tu na pewne wątpliwości, jakie pojawiają się w związku z jednym ty• lko wątkiem ro· zważań Brandta. Wąt,pliwo ś ci te .nie mo,gą jednak przysłaniać bez-sporneg·o faktu -oto mamy do czynienia z opracowa•ną w siiczegółach
more » ... oncepcją, !która dy·slku.sję na temat racjonainośoi ludzkiah działań i pragnień pmmwa istotnie naprzód. Wą~liwości te nie Powinny też rozstrzygać o ocenie pozootałych wąt!ków rozważań, Móre znajdujemy w A Theory of the Good and the Right. P-0wtórzmy więc , że nowe dzie~o· Bra.ndta ze względu na oryginalność 'koncepcji w nim wyłoż,o-111ej, prz·ejrzystość caŁego wywodu oraz precyzyjne jego udokumentowanie odpowied-'nimi informa cjami za.sługuje na uważną lekturę i poważną dyskusję. Czeslaw Poręb ski Platon Hare'a R. M. Hare, Plato, Oxford University Press, Oxford, New York H1' 82, SS. 82. Ostatnia książka Hare'a, piomyślana ja.k·o zachęta i pomoc w znajomości rnozofii Platona, jest kolejną pozycją oksfordzkiej serii "Past Masters". Nie o,granicza się, co jest typowe dla takiego rodzaju prnc, do przedstawienia sylwetki oraz pogJądó·w ateńskiego filozofa. W.Slkazują•c na ,prz.ełomową rolę jalką odegrały platofrskie koncepcje w dziejac!h filozofii europejslkiej Hare ujmuje je nie tyłko jaiko etap na drodze wiodącej od "fizycznego" sposobu myślenia presokratyików do filoz· ofii Arystotelesa. To właś:nie RJ.aton, dowodzi Hare. jes· t tym myśliciel-em, od którego zaczyna się fiJoz.ofia , jako że ·odkrył -co można by przypiosać Sokrateso wi -nie tyle filozoficzny s,posób stawiania pytań, ile udzielania na nie odpowiedzi. Niemniej jednalk, z tego właśnj.e p owodu, iż myśl platońska stanowi cezurę pomiędzy myśleniem mitycznym a fHozof.icznym zawiera • obydwa te elementy, Za jej najważ niejsze ·osiągnięcie uz:naje więc Hare właśnie Ó• w "postęp o d [ ... ] quasi-r· eligijnych spekulacji [ ... ] w kiemn:ku precyzyj niej szej teorii logicznej i metafizycznej , filozofii moralnej i filozofii języka" (s. 69). Ta opinia na temat oharaJkteru iiłozofii Platona stanowi równ 1 ocześnie zasadę konstrulkcyjną r· ecenzowanej k1siążki. Myśl Platona zostaje więc przedstawi:ona jai ko intelektualny wy. sHe>k podjęty w celu rozwią zania moralnyoh i politycznych prolblemów nurtu,jących współczesną filozofowi Grecję . Wysiłek, którego kolejne kroki otwiera•ją nowe perspektywy, lecz rÓWnQcześnie ujawniają nie rozwiązane zagadnienia. Badanie, które -aby osiągnąć swój cel -mu si dal~o wylkroczyć poza wyjściową problematyikę. Sledzą·c owe docLekania Hare dystansuje się wobec przedstawianyich przez Pila.tona konc~ji nieusotannie wskarując na ich dwoisty charakter. Oddzi-ela to, co racjo.nalne od tego, co mityczne czy po prostu, jego zdaniem, błędne. Już tutaj, jak sądzę, warto zauważyć, że choć interpretacja Hare'a ogranicz'Ona została do przedstawienia twór-
doi:10.14394/etyka.1023 fatcat:aiapscfotjbjtei3tzwb36ze2y