Lemmatisation of Fixed Expressions: The Case of Proverbs in Northern Sotho

I.M. Kosch
2016 Lexikos  
The purpose of this article is to make a quantitative and qualitative assessment of the lexicographic treatment and listing of proverbs in the Wörterbuch der Sotho-Sprache (Endemann 1911) in comparison to selected Northern Sotho dictionaries. In order to accommodate proverbs, which are fixed multiword expressions, they are customarily entered as sub-lemmas under a particular simple headword, usually one of the key components of a proverb. The selection of a key component relies on the
more » ... judgement of the lexicographer. This selective approach may result in proverbs falling between the cracks if none of the components strike the compiler as prominent enough to justify the inclusion of a proverb under a particular headword. This seems to have been the case in the dictionary under investigation, given the dearth of proverbs taken up in this work. On the other hand their omission could simply be ascribed to a practical consideration such as limited space in a printed dictionary. A dictionary user might find it challenging to look up a desired proverb, especially if the individual words have a very low general frequency or are even obsolete in modern life. In that case, an electronic format of a dictionary would be most enabling, allowing for an electronic search. Special purpose dictionaries dedicated to culturally-birthed sayings such as proverbs, will go a far way in safeguarding their knowledge for posterity. Opsomming: Lemmatisering van vaste uitdrukkings: Die geval van spreekwoorde in Noord-Sotho. Die doel van hierdie artikel is om 'n kwantitatiewe en kwalitatiewe bepaling te maak van die leksikografiese hantering en lemmatisering van spreekwoorde in die Wörterbuch der Sotho-Sprache (Endemann 1911) vergeleke met geselekteerde Noord-Sotho woordeboeke. Ten einde spreekwoorde, wat vaste meervoudige woorduitdrukkings is, te huis-* I.M. Kosch ves, word hulle gewoonlik as sub-lemmas onder 'n bepaalde enkelvoudige hoofwoord geakkommodeer, gewoonlik een van die sleutelkomponente van die spreekwoord. Die keuse van 'n sleutelkomponent hang af van die subjektiewe oordeel van die leksikograaf. Hierdie selektiewe benadering kan tot gevolg hê dat spreekwoorde uit die oog verdwyn as geen van hul komponente prominent genoeg deur die samesteller geag word om die insluiting van die spreekwoord onder 'n bepaalde hoofwoord te regverdig nie. Dit blyk die geval te wees in die woordeboek wat hier onder bespreking is, gegewe die skaarsste van spreekwoorde wat daarin opgeneem is. Aan die ander kant kan die weglating van spreekwoorde ook eenvoudig aan 'n praktiese oorweging toegeskryf word, soos beperkte spasie in 'n gedrukte woordeboek. 'n Woordeboekgebruiker mag dit uitdagend vind om 'n verlangde spreekwoord op te soek, veral as die individuele woorde 'n baie lae frekwensie het of selfs in onbruik geraak het in die moderne lewe. In dié geval, sal 'n woordeboek in elektroniese formaat die gebruiker bemagtig deur die gebruik van 'n elektroniese opsoekmetode. Woordeboeke vir spesiale doeleindes wat hul toespits op kultuur-gebaseerde segswyses soos spreekwoorde, speel 'n groot rol om dié kennis vir die nageslag te bewaar.
doi:10.5788/26-1-1354 fatcat:q7aovkscgnewfhyvistselyxim