Rachunki wojskowe hetmanów koronnych z lat 1651-1654

Dariusz Milewski
1970 Saeculum Christianum  
W warszawskim Archiwum Głównym Akt Dawnych w zespole Archiwum Skarbu Koronnego, dz. III: Rachunki nadworne, sygn. 5 znajdują się rachunki wojskowe hetmanów koronnych Marcina Kalinowskiego i Stanisława "Rewery" Potockiego, przedstawiane do rozliczenia na sejmach w latach 1652-1654. Merytoryczną zawartość tych dokumentów omówiłem w osobnym artykule 2 , stąd w tym miejscu ograniczę się jedynie do przypomnienia, iż przedstawiają one bieżące wydatki hetmanów związane z zadaniami wojskowymi (w tym
more » ... ztami poselstw i wywiadu). Nie obejmują natomiast kosztów żołdu. Wydawane dokumenty wchodzą w skład oprawnej w skórę i zniszczonej w dużym stopniu księgi obejmującej dokumenty skarbowe z lat 1600-1672. Księga liczy 2520 stron, ponumerowanych poprzez foliację kart od 1 do 1260 3 . Edytowane materiały obejmują: 1) rejestr ekspens J.M.P. hetmana polnego do sejmu przyszłego należących zł 4726, k. 616-616v, 2) rejestr wydatków hetmana polnego koronnego Marcina Kalinowskiego na potrzeby Rzeczypospolitej od 20 II do 23 III 1652 r., k. 622-622v, 3) wydatki hetmana wielkiego koronnego Stanisława Potockiego na potrzeby Rzeczypospolitej, [Warszawa], wiosna 1654 r. [po pierwszym sejmie], k. 682-683v i 4) ekspensa na potrzebę Rzptej od sejmu brzeskiego w roku przeszłym 1653 do sejmu warszawskiego rozerwanego in A[nno] 1654, k. 684-685v. Łącznie obejmują one 12 stron. Dokumenty sporządzono w języku polskim z nielicznymi wtrętami łacińskimi. Edycję przygotowano zgodnie z zaleceniami Instrukcji wydawniczej dla źródeł historycznych od XVI do połowy XIX w., Wrocław 1953 (opracowanej przez Kazimierza Lepszego). Pisownię zmodernizowano przy zachowaniu oryginalnej wymowy. Rozwiązano skróty typu wda -wojewoda, Rpta -Rzeczpospolita, z zachowaniem skrótów tytulatury: J.M.P. -Jego Mość Pan. Uzupełnienia tekstu pochodzące od wydawcy podano w nawiasach kwadratowych.
doi:10.21697/sc.2021.28.2.20 fatcat:u5qlmgyxszcgbgsegqo4jr7kpq