Vakanüvis Halîl Nûrî Bey ve Târîh'inin Neşri Üzerine Bazı Mülahazalar

Hüseyin Sarıkaya
2018 Osmanlı Araştırmaları  
Osmanlı Devletinin son üç asırlık siyasi tarihini (1592-1876 ve 1908-1909) yansıtan ve devletin resmî görevlileri olarak birer Târîh kaleme alan vakanüvislerin bu sahada ortaya koydukları eserler, hemen her açıdan önemlidir. Bu kaynaklar sadece Osmanlı siyasî ve askerî tarihine ışık tutmamakta, aynı zamanda sosyal, iktisadî, idarî anlamda da derli toplu bilgiler sunmaktadır. Ayrıca bu eserleri kaleme alan müelliflerin genellikle ilmiye ve kalemiye mensubu olmaları, yazdıklarının devlet idaresi
more » ... nın devlet idaresi tarafından okunup tetkik edilmesi, bazı dönemler Mısır gibi imparatorluğun uzak diyarlarında ders kitapları arasına girmesi, geçmişteki hatalardan ders alınması için bizzat sultanlar tarafından devlet ricalinin de bu eserleri okumalarının tavsiye edilmesi, eserlerinin muhtevası itibariyle ya kendi yaşadıkları devri veya yaşadıkları devreye en yakın zaman dilimini kaleme almış olmaları, eserlerini kaleme alırken çeşitli arşiv kayıtlarından, olayların arka planına vakıf olan Reisülküttâb gibi üst düzey devlet ricalinden bilgi almaları, bazı zamanlar da bizzat bilgi alış-verişinin yapıldığı resmî toplantılarda hazır bulunarak bunları eserlerinde konu edinmeleri vb. açıdan kıymetlidirler. Vakanüvislerin kaleme aldıkları devirler de eserlerinin kıymeti açısından önemlidir. Özellikle III. Ahmed, I. Abdülhamid, III. Selim, II. Mahmud gibi mo-
doi:10.18589/oa.591841 fatcat:jpt7d2p47fgwdjmlsweo5jkqpq