Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Politologica XIV (2015)

Jacek Głażewski, Uniwersytet Warszawski, Centrum Profesora, Bronisława Geremka
unpublished
Uwagi o myśli politycznej Bronisława Geremka Celem poniższego szkicu jest prezentacja etycznych podstaw refleksji politycznej Bronisława Geremka. Był on jedną z najważniejszych postaci polskiego życia spo-łeczno-politycznego drugiej połowy XX wieku-najpierw jako działacz opozycji de-mokratycznej, architekt porozumienia przy Okrągłym Stole, potem zaś jako czynny polityk w okresie III Rzeczypospolitej. Dla wielu osób był niekwestionowanym au-torytetem, błyskotliwym i znanym w Europie historykiem,
more » ... uropie historykiem, "człowiekiem wielkiego umysłu i charakteru" (Modzelewski 2013, s. 257), który praktykował tradycyjny model działania publicznego, pojmowanego jako służba ludziom oraz wartościom. Podstawę źródłową rekonstrukcji poglądów Bronisława Geremka na kwestię za-angażowania politycznego stanowić tu będą głównie wywiady prasowe, których udzielił w okresie 1988-2008, natomiast celem pośrednim-rodzaj krótkiego zary-su jego biografii. Polityczne powołanie ujawniło się w życiu Geremka wcześnie, bezpośrednio po wojnie i miało charakter ściśle intelektualny. Kiedy w 1948 roku, po kilku latach spędzonych na prowincji po ucieczce z koszmaru warszawskiego getta, przyszły hi-storyk wrócił do Warszawy, zaczął się dla niego okres bardzo intensywnych lektur (por. L'historien et le politique... 1999, s. 79). To książki ukształtowały jego ówcze-sny światopogląd. Wśród czytanych prac znalazły się zarówno dzieła o prowenien-cji marksistowskiej, jak i studia francuskich personalistów oraz egzystencjalistów. "Filozofia zaangażowania" jako cecha rozpoznawcza społecznej postawy myślicieli ze szkoły egzystencjalnej (por. Szydłowska 2002, s. 78), nie pozostawiła go obojęt-nym, ale i w jakimś sensie doprowadziła do podjęcia decyzji o wstąpieniu do partii. Przy czym, jak sam oznajmił po latach, "polityka mnie nie interesowała, nie chciałem wcale robić kariery politycznej" (L'historien et le politique, 1999, s. 80). Można się zatem domyślić, że instytucjonalne uczestnictwo w powojennej rzeczywistości sta-nowiło dla Geremka, tak jak dla wielu intelektualistów z jego generacji, którzy prze-trwali apokalipsę okupacji, formę odreagowania wojennej traumy, a zarazem nie-co naiwnie oraz idealistycznie pojmowaną szansę na spełnienie marzeń o ludzkiej
fatcat:k625etn33fa63iofzwm6mprqrq