Uwagi wstępne

Dorota Siwor
2020 Konteksty Kultury  
Uwagi wstępne Preliminary Remarks Gdyby odnieść do literatury -zużytą już nieco -metaforę świata jako tkaniny, łatwo byłoby wykazać, że dzieła, twórcy, ich działania spaja gdzieś wspólna osnowa, sploty krzyżują się i łączą w mniej lub bardziej widocznych miejscach. Prezentowany Państwu zeszyt "Kontekstów Kultury" nie ma tym razem jednego wspólnego wątku. Zebrane w nim teksty dotyczą bardzo różnych kwestii, ale nie brakuje nici, które je spajają. Wszystkie zamykają się w przedziale literatury
more » ... ziale literatury dwudziestowiecznej, a poszczególnych twórców łączą podobne fascynacje czy źródła inspiracji. Rozpoczynamy od artykułu Thomasa Pfaua, który wychodząc od rozważań o czasie w ujęciu Martina Heideggera, analizuje na przykładzie wybranych utworów Rainera Marii Rilkego i T.S. Eliota stosunek liryki modernistycznej do eschatologii i transcendencji. Według autora w Elegiach duinejskich Rilkego dostrzec można nie tylko zapowiedź najistotniejszych motywów egzystencjalizmu, ale i zdystansowanie wobec nich. Z kolei rozważając Cztery kwartety Eliota, Pfau wspomina o koniecznej ramie eschatologicznej wszelkiej poezji. Namysł osadzony w kontekście filozoficznym i teologicznym prowadzi autora do formułowania wniosków o sile poezji jako narzędzia pozwalającego człowiekowi uchwycić istotę relacji czasu i bezczasu, skończoności i nieskończoności. Wybitny znawca twórczości Josepha Conrada, Stefan Zabierowski, pisze o mało znanym epizodzie jego pozapisarskiej działalności. Artykuł "Najmniej antypatyczną jest mi Austria" (Memoriał Josepha Conrada-Korzeniowskiego w sprawie polskiej z roku 1914) przedstawia okoliczności powstania dokumentu i omawia wpływ trialistycznych koncepcji konserwatystów galicyjskich, przede wszystkim adwokata krakowskiego, doktora Teodora Koscha na stanowisko Conrada. W podobnym przedziale czasowym, ale w kręgu zupełnie innych zagadnień, porusza się Anna Al-Araj, która zajmuje się fenomenem popularności utworów poetyckich Kazimierza Tetmajera wśród kompozytorów. Autorka wskazuje
doi:10.4467/23531991kk.20.011.12445 fatcat:cslcu7ymiffyvjemtxs5z6qgia