Food irradiation – legal, commercial and toxicological aspects
Napromieniowanie żywności – aspekt prawny, handlowy i toksykologiczny

Marta Buczkowska, Marzena Jabczyk, Michał Górski, Jagoda Garbicz, Klaudia Trela
2020 Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu  
Streszczenie Wprowadzenie i cel pracy. Napromieniowanie żywności to technika konserwacji żywności, której głównym celem jest przedłużenie przydatności do spożycia artykułów żywnościowych dzięki zastosowaniu promieniowania jonizującego. Technologia napromieniania żywności jest obecnie stosowana na całym świecie. Celem pracy jest omówienie procesu radiacji żywności, przede wszystkim w aspekcie bezpieczeństwa utrwalonych w ten sposób produktów oraz przepisów prawnych regulujących ten proces w
more » ... h ten proces w Polsce i na świecie. Skrócony opis stanu wiedzy. Proces napromieniowania żywności podlega licznym regulacjom prawnym, dotyczącym m.in. poziomów stosowanych dawek, celów napromieniowania czy oznakowania napromieniowanych produktów. Obecnie ponad 50 krajów na świecie dopuszcza stosowanie promieniowania jonizującego w stosunku do żywności, w tym 7 krajów Unii Europejskiej łącznie z Polską. Bezpieczeństwo radiacyjnie utrwalonych artykułów spożywczych zostało potwierdzone przez kluczowe organizacje międzynarodowe i krajowe, jednak nie brakuje doniesień na temat jej potencjalnej szkodliwości dla zdrowia, np. w następstwie występowania 2-alkilocyklobutanonów czy wolnych rodników. Wiele osób zwraca również uwagę na możliwość pogorszenia się jakości żywności, zwłaszcza za sprawą zmniejszenia ilości lub utraty niektórych składników odżywczych czy zmiany właściwości fizycznych produktu. Podsumowanie. Napromieniowanie żywności to w dalszym ciągu dość kontrowersyjna metoda konserwacji. Wydaje się, że zmiany opinii publicznej w tej kwestii można dokonać dzięki lepszemu uświadomieniu przeciętnego konsumenta o potencjalnej roli, jaką napromieniowanie żywności może odgrywać w kontrolowaniu, a nawet eliminowaniu chorób przenoszonych przez żywność czy w ograniczeniu strat finansowych związanych z jej psuciem. Słowa kluczowe wolne rodniki, napromieniowanie żywności, 2-alkilocyklobutanony (2-ACBs), leukoencefalomielopatia (LEM) Abstract Introduction and objective. Food irradiation is a preservation technique, the main purpose of which is to extend shelf life of food products by using ionizing radiation. Today, food irradiation technology is used worldwide. The aim of this study is to discuss the process of food irradiation, especially from the aspect of safety of irradiated products and legal regulations applicable to this process in Poland and worldwide. Brief description of the state of knowledge. The food irradiation process is subject to numerous legal regulations, including the dose levels used, irradiation purposes, or labelling of irradiated products. Currently, more than 50 countries worldwide allow the use of ionizing radiation in relation to food, 7 in the countries of the European Union, including Poland. The safety of irradiated products has been confirmed by key international and national organizations; however, there are also reports concerning their potential hazardous effect on health, e.g. as a result of the occurrence of 2-alkylcyclobutanones or free radicals. Much attention has been paid to the possibility of deterioration of food quality, especially by reducing the amount or loss of some nutrients, or changing the physical properties of the product. Conclusions. Irradiation still remains a relatively controversial method of food preservation. It seems that the key to changing this opinion is making the average consumer more aware of the potential role, that food irradiation can play a part in controlling and even eliminating food-borne diseases, or reducing financial losses associated with its spoilage.
doi:10.26444/monz/121994 fatcat:2sicqv4kgjff5hqwav6w5kyx5m